عرفان اسلامى - حسینی - الصفحة ١٨٨
كه در سر مىپرورانى وارسى نمايى.» سپس فرمود: «هر كه كرامت الهى را مىطلبد، بايد زينتهاى دنيا را رها سازد.» آنگاه فرمود: «اگر چنين باشى به ولايت الهى دست يافتى.» «١» دستورى عرفانى و جامع از امام صادق (ع)
عنوان بصرى پيرمردى نود و چهار ساله بود. عمرى در طلب علم سپرى كرده بود، نزد مالك انس- از عالمان اهلسنت- براى آموختن علم رفت و آمد داشت. وى در روايتى مىگويد:
آنگاه كه امام صادق (ع) به مدينه آمدند، نزد امام رفتم و دوست داشتم از آن جناب هم دانشى بياموزم. روزى امام (ع) به من گفت: «حكومت در پى من است و من در هر ساعت از ساعات شبانهروز، اذكارى دارم، مرا از ورد و ذكرم باز مدار و دانش را از مالك بگير.» از اين حادثه اندوهگين شدم و با خودم گفتم، اگر امام (ع) در من خيرى مىديد، مرا از علم خويش محروم نمىكرد. وارد مسجد پيامبر شدم دو ركعت نماز گزاردم و از خداى متعال خواستم تا قلب امام را به من متمايل گرداند، و از دانش خود مرا روزى فرمايد.
چندى در خانه بودم و جز براى نمازهاى واجب از خانه بيرون نمىرفتم تا صبرم را از كف دادم و براى ديدار امام حركت كردم. امام به من اجازه ورود داد و از درخواست من پرسيد و پس از آن گفت:
لَيْسَ الْعِلْمُ بِالتَّعَلُمِ؛ انَّما هُوَ نُورٌ يَقَعُ فى قَلْبِ مَنْ يُريدُاللَّه تَعالى انْ يَهْدِيَهُ فانْ ارَدْتَ الْعِلْمَ فَاطْلُبْ فى نَفْسِكَ حَقيقَةَ العُبُوديَّةِ وَاطْلُبْ الْعِلْمَ بِاسْتَعْمالِهِ وَاسْتَفْهَماللَّهَ يُفْهِمُكَ! اى بنده خدا علم تنها به آموختن نيست، بلكه نورى است كه در هر قلبى كه خدا هدايتش را بخواهد مىافتد پس اگر جوياى دانشى، در جست و جوى حقيقت بندگى در خويش باش، و دانش را با عمل به آن جست و جو كن و از خدا درخواست دانش كن تا تو را آگاه سازد.
آنگاه از امام درباره حقيقت بندگى پرسيدم. فرمود: «حقيقت بندگى در سه چيز است: بنده خود را مالك آنچه خدا به او داده است، نداند؛ زيرا بندگان مالى ندارند و همه اموال را مال خدا مىبينند و در آنجا كه خدا دستور داده مصرف مىكنند. ديگر اينكه بنده خدا براى خويش مصلحت انديشى و تدبير نكند و تمام همتش در به كارگيرى امر و نهى خداى متعال باشد.