عرفان اسلامى - حسینی - الصفحة ١٦٥
چند تذكر درباره تطهير باطن از صفات ناپسند ١. تطهير و پاكسازى جان از صفات ناپسند جز با لطف و عنايت كارساز خداى متعال ممكن نيست. قرآن كريم مىفرمايد:
وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ مَا زَكَى مِنكُم مِن أَحَدٍ أَبَداً وَلكِنَّ اللَّهَ يُزَكِّي مَن يَشَآءُ. (نور: ٢١)
اگر نمىبود فضل و رحمتى كه خدا بر شما ارزانى داشته است، هيچ يك از شما روى پاكى نمىديد، ولى خدا هر كس را كه بخواهد پاكيزه مىسازد.
٢. خواست خداى متعال براى تزكيه و تطهير برخى انسانها حكيمانه است و كسانى را در بر مىگيرد كه صادقانه وارد ميدان جهاد شوند و به مجاهدت پردازند.
٣. سالك بايد با فقر و مسكنت رو به سوى خدا كند و از او بخواهد كه وى را در اين كار يارى دهد و از توسّل به ساحت مقدس حضرات معصومين (ع) غفلت نورزد به ويژه دعاى «مكارم اخلاق» امام زينالعابدين (ع) در اين باره نيكوست.
٤. صفات ناپسند از حجابها و موانع بزرگ راه خدا و سعادت ابدى است. نبايد در كنار زدن آنها سستى و كوتاهى كرد و در كنار توبه از گناهان در تطهير جان از آنها كوشيد. با گذشت زمان نيروهاى بدنى رو به ضعف و ناتوانى مىگرايند و ريشههاى اين صفات در عمق وجود آدمى مستحكم مىگردند و كار پاكسازى را با مشكل روبرو مىسازند يا غيرممكن مىكنند.
٥. پاكسازى از صفات ناپسند و ايجاد صفات نيك همانند توبه به يكباره ممكن نيست و سالك در اين راه نيازمند عزمى استوار و جهادى پيگير و طولانى است تا تمام ريشههاى پنهان اين اوصاف را از صفحه جان پاك سازد. گاه سالها مىانجامد تا نمودهاى پنهان يك صفت از جان آدمى پاك گردد.
٦. نخستين گام در پاكسازى باطن، پى بردن به صفات ناپسند و نمودهاى آن در رفتار و كردار است. بسيارى از اين صفات در باطن انسان پنهان هستند و تنها با ايجاد زمينههاى مناسب بروز مىكنند. از سويى ديگر فطرت حب به ذات، آدمى را از ديدن عيبها و نقايص خويش عاجز مىسازد. «١»