[ ٧٢ ])
پس آنگاه كه خلقت بدن آدم را تمام كردم و از روح خود در او دميدم همه سجده‌اش كنيد.
تعبير «نفخت فيه من روحى» در اين دسته آيات به نكاتى اشاره دارد:
١. آنچه خداى متعال در انسان دميده است، صورت تنزّل يافته روح است نه عين آن. كلمه «مِنْ» در «مِنْ رُوحى» به معناى تبعيض و بيان بعض يا جزء نيست؛ زيرا روح موجودى مجرّد است و تجزيه و تبعيض و ديگر احكام عالم ماده در موجودات مجرّد راهى ندارد. بنابراين بدين معنا نيست كه جزئى از روح الهى را در آدم دميدم؛ بلكه به اين معناست كه آنچه در انسان دميده شده، از روح الهى نشئ عرفان اسلامى ٨١ تنزل و تجلى وجود نزد عارفان ص : ٨١ ت گرفته و صورت تنزّل يافته‌اى از اوست و كمالات روح را در مرتبه پايين‌تر داراست. از اين رو مى‌توان گفت: روح انسانى در عين اينكه از روح الهى است، غير آن است. «١» ٢. حقيقت انسان نزديك‌ترين مخلوقات به خداى متعال و جلوه‌گاه اسما و صفات اوست. به دليل همين ويژگيهاست كه خداى متعال روح را به خود نسبت داده و فرموده است: «روحى». «٢» دقّت در اين دو نكته ما را بر آن مى‌دارد كه شناخت موجودى به نام «روح» ما را براى شناخت بهتر حقيقت انسان يارى مى‌دهد و از گذر آن مى‌توان دريافت كه «روح» چه منازلى را پشت سر نهاده تا در جسم انسان قرار گرفته است و چگونه با طى اين منازل منزلت و جايگاه نخستين خود را مى‌يابد و شاهد جمال حق مى‌گردد.
«روح» يا حقيقت انسان‌ آيات قرآن كريم با تعبيرات گوناگون از مخلوقى به نام «روح» سخن مى‌گويد و ويژگيهاى مهم آن را بيان مى‌دارد. برخى از اين ويژگيها عبارت‌اند از:
١. موجودى امرى و از عالم امر قرآن سنخ وجودى روح را بيان مى‌دارد و آن را موجودى «امرى» مى‌داند. «٣» در آيه ٨٥ سوره اسراء آمده است: