سيره و روش زندگى سرور كائنات نبى اكرم (ص) و اوصياى گرامى‌اش آشكار مى‌سازد كه آنان پس از رسيدن به حقيقت دين و كمال توحيد همچنان به آداب و احكام ظاهرى پايبند بودند و رسيدن به مقام توحيد و فنا نه تنها از عبادات آنان نكاسته، بلكه آنان افتخار خود را در بندگى و عبادت او مى‌ديده‌اند.
علامه طهرانى در تقرير درسهاى علامه طباطبايى (ره) درباره نياز به شريعت پس از رسيدن به حقيقت گويد:
احكام شريعت تا پيش از رسيدن به كمال توحيد براى بدست آوردن آن است، امّا پس از آن از مقتضيات و احكام وصول به آن مقام است. از اين رو پيامبر اكرم (ص) در پاسخ عايشه كه از وى پرسيد، اينهمه رنج و زحمت در عبادت پرو عرفان اسلامى ٧٢ نمونه‌هايى از شطحيات صوفيان ص : ٧١ ردگار براى چيست؟ گفت: افَلا اكُونُ عَبْداً شُكُوراً. آيا بنده سپاسگزار خداوند نباشم. اين پاسخ روشن مى‌سازد كه عبادات برخى انسانها براى دست‌يابى به كمال نيست؛ بلكه براى اظهار امتنان و شكرگزارى از خداى متعال است. «١» ٢. رياضت‌ها و مجاهدات نادرست‌ رياضت رنج و سختى‌هايى است كه سالكان براى تهذيب نفس و آماده كردن آن براى تابش انوار معرفت تحمّل مى‌كنند. محى‌الدين عربى در تعريف مجاهدت گويد: مجاهدت وادار كردن نفس بر كارهاى دشوار بدنى و مخالفت با هوس‌ها در همه احوال است. «٢» هجويرى در تعريف آن گويد: «رياضت و مجاهدت جمله خلاف كردن نفس باشد.» «٣» هدف رياضت‌ ابن سينا در كتاب اشارات پس از بيان نياز به رياضت در سلوك سه هدف عمده براى آن برمى‌شمارد: غير خدا را از پيش رو برداشتن، نفس اماره را به فرمان نفس مطمئنّه درآوردن و تلطيف سرّ و باطن. «٤»