درس هشتم مراحل سير و سلوك (١) يقظه يا بيدارى‌ انسانها در حيات دنيا در غفلتى اسرارآميز و درهم تنيده غوطه‌ورند، اصل و حقيقت خود را از ياد برده‌اند و از فلسفه حيات خود در دنيا بى‌خبرند. آنان نمى‌دانند اين فرصت محدود حيات دنيا را چرا به آنها داده‌اند و در راه سخت و دورى كه در پيش رو دارند نمى‌انديشند و خود را براى آن آماده نمى‌سازند. بسيارى از مؤمنانى كه به خداى متعال و جهان آخرت ايمان دارند و از آموزه‌هاى اسلام باخبرند در مراتب گوناگون در دام همين غفلت پردامنه گرفتارند.
روشن است كه تا آدمى در چنگال چنين خواب غفلتى گرفتار است و از اين خواب گران برنخيزد و به خود نيايد، به فكر نجات و سعادت خود برنمى‌آيد و حركت به سوى خدا را آغاز نمى‌كند. عارفان مسلمان اين بيدارى و به خود آمدن را گام نخست سير الى‌اللَّه مى‌شمارند و از آن به «يقظه» و «انتباه» ياد مى‌كنند. در اين درس با توجه به اهميت بنيادى يقظه در وجود سالك و اينكه نخستين گام و اساس حركت به سوى خداست، پس از آشنايى با اصل آن، آثار و بركات يقظه را در وجود سالك بررسى مى‌كنيم و به برخى از عواملى كه اين تحول اساسى را در وجود سالك ايجاد مى‌كند اشاره مى‌نماييم.
سرآغاز حركت‌ يقظه گونه‌اى بيدارى و به خود آمدن است. اين بيدارى پرده‌هاى ضخيم پندار و فريب را فرو مى‌ريزد و اركان حيات اين جهانى انسان را درهم مى‌شكند و آدمى را به حركت به سوى خدا وا مى‌دارد.
يقظه در حقيقت نورى است كه خداى متعال بر قلب سالك مى‌تاباند و او را حياتى انسانى مى‌بخشد.