عرفان اسلامى - حسینی - الصفحة ٨٢
تنزّل وجودى داراى احكام ويژهاى است و با تنزلات عالم ماده تفاوت مىكند. براى دريافت بهتر چگونگى تنزّل روحى انسانى و محجوب گشتن آن در بدن به برخى ويژگيهاى تنزلات وجود اشاره مىكنيم.
- تنزل وجود همان تجلى و ظهور وجود است؛ - در تنزل وجود يك حقيقت با حفظ صورت اصلى در مراتب پيشين در مراتب بعدى ظاهر مىگردد؛ برخلاف عالم طبيعت كه با از دست دادن صورت پيشين در مرتبه و جايگاه پسين قرار مىگيرد؛ - يك حقيقت در مقام تجلّى در شكلهاى گوناگون- كه هركدام چهره ويژهاى از آن حقيقت را نشان مىدهند- و در مراتب گوناگون تجلّى مىكند. اين دوگونه تجلى از تجليات طولى و عرضى همان يك حقيقت هستند؛ - در بين جلوات عرضى يك حقيقت، جلوهاى كه آن حقيقت در آن ظهور بيشتر و گستردهتر داشته باشد، از همه كاملتر و نزديكتر به آن است؛ - در مراتب طولى تجليات يك موجود هر چه پايينتر رويم به همان اندازه چهره اصلى و صورت اوّليه آن ضعيفتر و محدودتر مىگردد و آن جلوات تنها گوشهاى از كمالات موجود اوّلى را ارائه مىكنند نه تمام آن را. «١» چگونگى تنزّل حقيقت انسانى در بدن روح يا حقيقت انسانى به خواست خداى متعال در عين اينكه در منزلت اصلى خويش شاهد جمال حق است، در مراتب گوناگون طولى و عرضى تجلّى مىكند و با هر تجلى در مراتب طولى چهره اصلى آن محدودتر و كمالات وجودى آن در زير حجابها قرار مىگيرد و كاسته مىشود. روح در اين سفر از مراتب و منازل گوناگونى گذر مىكند و در آخرين منزل در بدن دميده مىشود و به صورت روح انسانى درمىآيد.
در نتيجه اين تنزلات روح انسانى در عين اينكه از همان روح الهى است، در كمالات و