پيامبرى داراى نبوت ازلى و خلافت ظاهرى و باطنى مى‌گردد؛ ولىّ مطلق پيرو اين مقام نيز مظهر اسم جامع است و داراى وجود جامع الهى و ولايت مطلقه ازليّه مى‌باشد. «١» پيامبراكرم (ص) مظهر اسم جامع الهى و فانى در آن است و با سير در همه اسماى الهى با وجودى جامع به سوى مردم بازگشته است و داراى نبوت ازلى است. امامان معصوم (ع) نيز با پيروى از مقام روحانيت آن حضرت، اين اسفار را همانند پيامبر اكرم (ص) طى كرده‌اند جز اينكه اصل اين مقام از آن پيامبر اسلام (ص) است و مجالى براى آوردن شريعت جديد براى كسى نمانده است. امامان معصوم (ع) نيز اين منزلت را با پيروى از مقام آن جناب دارند. «٢» گشاده بودن راه ولايت و فنا انبيا و اوصياى الهى (ع) اين راه را به لطف و عنايات ويژه خداى متعال پيموده‌اند و از اسرار هستى با خبر گشته‌اند. انبيا و اوصياى الهى از سوى خداى متعال به ميانه مردم آمده‌اند و آنان را به سوى سعادت و نجات يعنى قرب و ولايت خداوند ف عرفان اسلامى ٢٦٠ فهرست منابع‌ را مى‌خوانند. گر چه رسيدن به كمال ولايت و فنا، مخصوص آنان است، ولى راه رسيدن به ولايت و مراتبى از فنا و بقا بر سالكان كوى عشق بسته نيست.
در هر دوره‌اى سالكانى هستند كه به لطف و نظر حق به خود مى‌آيند و با يارى جستن از صاحبان مقام ولايت يعنى پيامبر اكرم (ص) و امامان معصوم (ع) و مجاهدات پيگير و درست به مراتبى از ولايت و فنا مى‌رسند و گاه نيز مراتبى از اين سفرهاى روحانى را پايان مى‌برند. با اين همه، نبايد از ياد برد كه اين راه، راهى سخت و پر مخاطره است و تنها اندكى از سالكان آن هم با لطف و نظر كار ساز صاحبان ولايت اين راه را به پايان مى‌برند.
بوعلى سينا درباره عظمت اين مقام و اندك بودن كسانى كه بدان راه مى‌يابند مى‌گويد: