عرفان اسلامى - حسینی - الصفحة ٢٢٦
٣. گذر از برخى مقامات سلوك جز با كمك مكاشفات ممكن نيست. «١» سالك بايد با چنين رويكردى به مكاشفات بنگرد و به آنچه او را در رسيدن به مقصود يارى نمىدهد، توجه نكند و ناديدهاش انگارد. توجّه به آنچه با سلوك ارتباط ندارند، گذشته و آينده مردم و پنهانيهاى آنان و جذب شدن به حقايق بالاتر و موجودات نورى، هر يك به جاى خود حجابهايى براى سالك ايجاد مىكند و او را از رسيدن به مراتب بالاتر باز مىدارد و بدين رو عارفان بزرگ به اين گونه مكاشفات توجهى نمىكنند و آن را «استدراج» براى خود مىشمارند. «٢» مكاشفات، روزنههايى به سوى زيباييهاى عالم غيب براى سالك مىگشايد و صداقت او را در طلب و بندگى مىآزمايد. سالك با توجّه به اين زيباييها از حق و رسيدن به مقامات برتر باز مىماند. علامه سيدمحمدحسين طباطبايى (ره) درباره حاج سيدعلى قاضى (ره) مىگويد:
دستور داده بودند كه چنانچه در بين نماز و يا قرائت قرآن و يا در حال ذكر و فكر براى شما پيش آمدى كرد و صورت زيبايى را ديديد، يا بعضى جهات ديگر عالم غيب را مشاهده كرديد توجه ننماييد و به دنبال عمل خود باشيد! روزى در مسجد كوفه نشسته بودم و مشغو عرفان اسلامى ٢٣١ تصرفات انبيا(ص) و اوصيا(ع) در نظرگاه قرآن كريم ص : ٢٣١ ل ذكر بودم؛ در آن بين يك حوريّه بهشتى از طرف راست نزد من آمد او يك جام شراب بهشتى در دست داشت، و براى من آورده بود و خود را به من ارائه نمود؛ همينكه خواستم توجهى كنم ناگهان به ياد حرف استاد افتادم و چشم پوشيده توجهى نكردم. آن حوريه برخاست و از طرف چپ من آمد و آن جام را به من تعارف كرد، من نيز توجهى ننمودم و روى خود را برگرداندم، آن حوريه رنجيد و رفت. «٣» معيار نقد مكاشفات همه مكاشفاتى كه براى سالكان در منازل گوناگون روى مىدهد درست و راهگشا نيستند. برخى از اين مكاشفات به ويژه در آغاز سلوك نادرست و با تصرّف شيطان روى مىدهند. از اين رو سالكان همواره نيازمند قوانين و ميزانهايى براى تشخيص مكاشفات هستند. عوامل بسيارى