عرفان اسلامى - حسینی - الصفحة ٢٢١
لطف و عنايت ويژه الهى سالك را از خواب غفلت بيدار و به حركت و تكاپو وا مىدارند و گاه نيز از قبولى اعمال سالك يا ديگران خبر مىدهند.
در سخنان اميرالمؤمنين (ع) آمده است:
كُونُوا قَوْماً صيحَ بِهِمْ فَانْتَبَهُوا؛ از آن جماعتى باشيد كه بر آنان بانگ زدند و بيدار گشتند. «١» علّامه طباطبايى درباره همسرش مىگويد:
«وقتى ايشان زيارت عاشورا مىخواند، من جواب سلامهايش را مىشنيدم. وقتى رو به حضرت معصومه (ع) مىايستاد و سلام عرض مىكرد، من جوابش را مىشنيدم.» «٢» كشف شمّى، ذوقى و لمسى اين سه كشف صورى، بوييدن بوهاى برزخى و نسيمهاى ربوبى، چشيدن و خوردن طعامها و شرابهاى برزخى و لمس موجودات برزخى است. «٣» كشف معنوى و مراتب آن سالك در قوس صعود و بازگشت به سوى خداى متعال با كنار زدن حجابها به عوالم تازهاى راه مىيابد و آنها را پشتسر مىنهد و در هر عالم با حقايق و موجودات تازهاى روبهرو مىگردد. با ورود به عالم برزخ و مراتب آن، صور برزخى و موجودات مثالى را شهود مىكند و با گذر از آن به عالم تجرّد راه مىيابد و حقايق و موجودات آن براى وى كشف مىگردند. كشف معنوى، به معناى شهود حقايق مجرد و موجودات بالاتر از عالم مثال مىباشد. مراتب كشف معنوى با توجّه به عوالمى كه سالكان در پيش دارند، بسيار است، ولى محققان در يك تقسيم كلى، هفت مرتبه براى آن بيان كردهاند. «٤» اين تقسيم براساس مراتب و بطون هفتگانه وجود انسانى است.
مرتبه اوّل: كشف حدسى اين مرتبه پايينترين مراتب كشف معنوى است. در اين گونه كشف فكر بدون به كار بردن مقدمات عقلى و برهانى به نتايج تازهاى راه مىيابد. در حقيقت تهذيب باطن و نورانيت دل به