درس دوازدهم: دستورالعمل‌ها در سير و سلوك‌ سالك پس از بيدارى و آغاز به سير، پيوسته نيازمند ره‌نماييها و ره‌گشاييهاست و اين وظيفه بر عهده استاد است. او، دستورها و برنامه‌هاى لازم براى سلوك را شفاهى يا كتبى در قالب رساله‌ها و نامه‌ها و گاه نيز در قالب مواعظ و وصايا در اختيار سالك قرار مى‌دهد. هر يك از اين برنامه‌ها حاوى نكته‌هاى آموزنده‌اى است كه به تناسب حالات روحى هر سالك و منزلت او در سلوك به نگارش درآمده است. با اين همه، عمل خودسرانه به اين دستورها خطراتى براى سالكان ديگر دارد. در اين باره كتابهايى نيز با نامهاى گوناگون به نگارش درآمده است. قرآن و روايات جامع‌ترين و بهترين برنامه انسان سازى و سلوك است. عالمان ربانى كه در اين باره سخن گفته يا نوشته‌اند خوشه چين خرمن قرآن و روايات بوده‌اند و در حقيقت، دستورهاى قرآنى و روايى را شرح كرده‌اند.
در اين درس پس از آشنايى با دستورهاى قرآنى و روايى و دقت در چند نمونه از آنها با برخى دستورهاى عرفانى آشنا مى‌شويد.
قرآن؛ يگانه برنامه سلوك‌ قرآن كريم كتابى است كه ويژگيهاى خود را بيان مى‌دارد. خداوند در معرّفى يكى از ويژگيهاى قرآن چنين مى‌فرمايد:
وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شئٍ. (نحل: ٨٩)
و ما قرآن را كه بيان كننده هر چيزى است بر تو نازل كرديم.