مراتب طهارت در كلام صدرالدين قونوى‌ صدرالدين قونوى (م ٦٧٢ ه. ق) حديثى از پيامبر اكرم (ص) نقل مى‌كند كه آن جناب در پاسخ به يكى از اصحاب آنگاه كه از فقر و تنگدستى شكايت مى‌كرد، فرمود:
دُمْ عَلى‌ الطَّهارَةِ يُوَسَّعْ عَلَيكَ الرِّزْقُ. «١» بر وضو مداومت نما تا روزى‌ات گشايش يابد.
وى در شرح اين حديث نبوى مى‌گويد:
چنان كه طهارت ظاهرى روزيهاى ظاهرى را گشايش مى‌دهد، طهارت باطنى- طهارت قلب و روح- نيز روزيهاى معنوى را گشايش مى‌دهد؛ زيرا عالم ظاهر در احكام و وجود پيرو عالم باطن است. «٢» قونوى طهارت را به دو بخش ظاهرى و باطنى تقسيم مى‌كند و در بيان مراتب ظاهرى آن گويد:
- طهارت بدن از چركها و نجاسات است؛ - طهارت حواس از به كارگيرى آنها در كارهايى است كه بدان نيازى نيست؛ - طهارت اعضا از تصرفاتى است كه از حد اعتدال شرعى و عقلى خارج هستند؛ - زبان به ويژه داراى دو طهارت است: يكى سكوت از آنچه در آن فايده‌اى نيست. ديگرى عدالت‌ورزى در سخن گفتن، پس در توصيف چيزى كوتاهى نكند و بدان ستم نورزد يا بيش از آنچه در او است نگويد كه اين خود نيز ستمى است همانند شهادت باطل.
او مراتب طهارت باطنى را چنين بيان مى‌كند:
- طهارت قوه خيال، از اعتقادات فاسد و تخيلات پست و به حركت درآوردن آن در ميدان آرزوها و خواسته‌ها؛ - طهارت ذهن، از افكار پست، و غير واقعى و بى‌فايده؛ - طهارت عقل، از تقليد كوركورانه از افكار ديگران در شناخت خداى متعال؛ - طهارت قلب، از دگرگونيهايى كه در پى پراكندگى قلب پيدا مى‌شوند و موجب پراكندگى و سستى در عزم و اراده مى‌گردند؛