٤. راه رستگارى و نجات‌ قرآن كريم رستگارى و نجات انسانها را در تطهير و تزكيه جان از آلودگيها مى‌داند. خداى متعال در سوره شمس پس از يازده قسم پى در پى- كه حكايت از اهميت و تأكيد دارد- الهام فجور و تقوا به نفس را بيان مى‌كند و مى‌فرمايد:
قَدْ افْلَحَ مَنْ زَكَّها. (شمس: ٩)
هر كه در پاكى نفس كوشيد، رستگار شد.
مراتب طهارت‌ عارفان با روشهاى گوناگون، مراتب طهارت را بيان كرده‌اند. امام خمينى (ره) سه مرتبه براى طهارت برمى‌شمارد و درباره نقش طهارت در سلوك مى‌گويد:
تا تطهير جميع قذارات ظاهريّه و باطنيّه و علنيّه و سِرِّيِّه نشود، سالك را حظّى از محضر حضور نخواهد بود. «١» درباره مراتب طهارت گويد:
اولين مرتبه طهارت از قذارات الآت و قواى ظاهريه نفس است به لوث معاصى ... و اين دام صورى و ظاهرى ابليس است و انسان تا در اين دام مبتلا است از فيض حضور و حصول قرب الهى محروم ... يكى از موانع بزرگ سلوك قذارات معاصى است كه با آب پاك و پاكيزه توبه نصوح بايد آن را تطهير كرد.
مرتبه دوم تطهير و تخليه باطن از ارجاس اخلاق فاسده است؛ اين مرتبه از قذارات فسادش بيشتر و علاجش مشكل‌تر است، و اهميتش نزد اصحاب ارتياض بيشتر مى‌باشد؛ زيرا تا خُلق باطنى نفس فاسد و قذارات معنوى به آن احاطه نموده، لايق مقام قدس و خلوت انس نشود بلكه مبدء فساد مملكت ظاهر نفس، اخلاق فاسده و ملكات خبيثه آن است. تا سالك تبديل ملكات سيّئه را به ملكات حسنه ننمايد از شرور اعمال مأمون نيست و اگر موفق شود استقامت آن كه از مهمات است ميسّر نمى‌شود. پس تطهير ظاهريه متوقف بر تطهير باطن است. علاوه‌