فَاولئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسناتٍ. «١» (فرقان: ٧٠)
پس اينان، خدا گناهانشان را به نيكيها بدل مى‌كند.
تذكراتى چند درباره توبه‌ ١. سالك در حركت به سوى خدا- چنان كه گذشت- نيازمند پير، و كاملى است كه او را رهبرى كند. از اين رو چه بهتر كه سالك با راهنمايى و اشراف استاد توبه كند تا از انحراف و كجروى از همان آغاز در امان باشد.
٢. توبه از گناهان بر همگان واجب است و درنگ در آن جايز نيست؛ زيرا به جز معصومان (ع) همه به گناه در مراتب گوناگون آلوده‌اند، «٢» و با تأخير آن هر لحظه ممكن است مرگ فرا رسد و با بار سنگين گناه از اين جهان هجرت كنيم. يكى از فريبهاى شيطان، امروز و فردا كردن و تسويف است. شيطان از اين راه آدمى را مى‌فريبد و او را از توبه باز مى‌دارد؛ چنان كه در روايت آمده است كه بيشترين ناله و فرياد اهل آتش از امروز و فردا كردن است. «٣» ٣. شيطان با بزرگ نمايى شرايط توبه حقيقى، آدمى را از دست يافتن به توبه باز مى‌دارد، با اينكه روى گردانيدن از توبه عواقب هلاكت بارى را در پى دارد و روى آوردن به آن به هر اندازه كه باشد راه را براى دست يافتن به مراحل بالاتر آن فراهم مى‌سازد. از اين روى نبايد از توبه به هر اندازه غفلت ورزيد؛ بايد آن را لطف و رحمتى از سوى خدا دانست. «٤» ٤. انسان نسبت به گناه سه حال دارد: حال پيش از گناه، حال انجام دادن گناه و حال پس از ارتكاب گناه. شيطان و نفس اماره پيش از ارتكاب گناه انسان را به رحمت و بخشش گسترده الهى اميدوار مى‌سازد و به سوى گناه سوق مى‌دهد، در حال گناه محضر خداى متعال و عظمت گناه را از ياد مى‌برد و پس از ارتكاب گناه نيز آدمى را از رحمت خدا نااميد مى‌سازد و