چنين نيست، بلكه آنچه كرده‌اند بر قلبهايشان زنگار بسته چنين نيست آنها در آن روز از پروردگارشان محجوبند.
امام باقر (ع) گويد:
ما مِنْ شئٍ افْسَدَ لِلْقَلْبِ مِنْ خَطِيئَةٍ، انَّ القَلْبَ لَيُواقِعُ الْخَطِيئَةَ فَما تَزالُ بِهِ حَتَّى تَغْلِبَ عَلَيهِ فَيُصَيِّرُ اعْلاهُ أَسْفَلَهُ. «١» چيزى تباه كننده‌تر براى دل از گناه نيست، به راستى دل هم‌آغوش گناه مى‌شود و پيوسته گناه بدان برآيد، تا بر آن چيره گردد و آن را سرنگون سازد.
در حديثى ديگر ابابصير گويد از امام صادق (ع) شنيدم مى گفت:
چون مرد گناه كند در دلش نقطه سياهى برآيد، و اگر توبه كند نابود شود و اگر بر گناه افزايد بر آن سياهى افزوده گردد تا سياهى بر دلش چيره شود و پس از آن هرگز رستگار نگردد. «٢» راهيابى به توبه با شناخت حقيقت گناه‌ خواجه عبداللَّه انصارى درستى توبه را پس از شناخت گناه ممكن مى‌داند وى بازشناسى گناه را بدان مى‌داند كه در گناه به سه نكته دقت شود:
شناخت گناه به آن است كه در گناه به سه چيز نگاه كنى: به بيرون رفتن خود از پاكى هنگام گناه، و به شادى خود در وقت دست يافتن به آن و به چاره‌جويى نكردن خود براى ترك گناه و اصرار بر آن، با اينكه به يقين مى‌دانى خداى متعال تو را مى‌نگرد. «٣» در حقيقت بنده با گناه از لطف و نظر حق دور مى‌ماند و رحمت و عنايت او را از دست مى‌دهد. خداى متعال او را به حال خود وا مى‌گذارد و از ولايت الهى خارج مى‌كند و تحت ولايت شيطان قرار مى‌دهد. مولوى نيز جرم و گناه را موجب محروميت و دورى از حق مى‌داند و مى‌گويد:
چون تو را زآستانه پيش خواند باز سوى آستانه باز راند تو يقين مى‌دان كه جرمى كرده‌اى جَبْر را از جهل پيش آورده‌اى‌