عرفان اسلامى - حسینی - الصفحة ١٤٠
اللَّهُمَّ تُبْ عَلَىَّ انَّكَ انْتَ التَّوابُ الرَّحيمُ.
پروردگارا! به لطف و رحمتت بسويم بازگرد و توبهام بپذير كه تو توبهپذير و بخشندهاى.» قرآن كريم دعاى حضرت ابراهيم (ع) و اسماعيل (ع) را هنگام بناى كعبه چنين حكايت مىكند:
رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَأَرِنا مَنَاسِكَنا وَتُبْ عَلَيْنا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ. (بقره: ١٢٨)
پروردگارا ما را فرمانبردار خويش ساز و نيز فرزندان ما را فرمانبردار خويش گردان، و مناسكمان را به ما بياموز، و توبه ما بپذير كه تو توبه پذيرنده و مهربان هستى.
در مناجات «التائبين» از مناجات «خمس عشر» امام زين العابدين (ع) آمده است:
الهى بِقُدْرَتِك عَلَىَّ تُبْ عَلَىَّ. «١» خدايا! با توانايى خود بر من بازگشت فرما و توبهام بپذير.
از آن جناب در دعاى ابوحمزه ثمالى آمده است:
اللَّهُمَّ تُبْ عَلَىَّ حَتىَّ لااعْصِيَكَ. «٢» بار خدايا! به رحمتت بسويم بازگرد تا نافرمانيت نكنم.
امام در اين بخش از دعا، توبه و بازگشت خداى متعال را با لطف و رحمت براى دورى از نافرمانى او طلب مىكند. بنابراين سالك بايد توفيق يافتن براى اصل توبه و پذيرش آن را از خداى متعال عاجزانه بخواهد.
نخستين گام در توبه سالك در مقام توبه در نخستين قدم بايد از حرامها و گناهان توبه كند؛ زيرا نمىتوان به خود آمد و صادقانه راه عشق و طلب را در پيش گرفت و همچنان به گناه آلوده بود و به مخالفت با حق اصرار ورزيد.
گناه، مخالفت ورزيدن با خدا است و با آن، معنايى براى عشق و طلب نمىماند. از اين رو توبه از حرامها و گناهان نخستين و مهمترين حركت در آغاز سلوك است.