اصبغ بن نباته آيه: وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ‌[١]- را براى على (ع) تلاوت كرد و ايشان گريست و فرمود: «به خاطر مى‌آورم هنگامى را كه خداوند[٢]- از ما پيمان گرفت.»[٣][٤]

[١] اعراف/ ١٧٢؛ و پروردگار تو از پشت بنى آدم فرزندانشان را بيرون آورد.

[٢] همان.

[٣] همان/ ٢٧٢- ٢٧١، ح ٣٠١.

[٤] ابن بطريق در خصائص ٢٦٢- ٢٦١ مى‌گويد:

« اين چنين تفسير شده است كه خداوند به ملائكه فرمود: آيا من خداى شما نيستم؟ فرشتگان گفتند:

آرى، و خداوند تبارك و تعالى فرمود: من خداى شمايم و محمّد٦ پيامبر شما و على امير شما، و اين پيش از زمانى بوده است كه احدى از بنى آدم آفريده شده باشد، چه، فرمود: و آدم، ميان روح و جسم است و على( ع) پيش از آفرينش آدمى‌زاده، امير المؤمنين ناميده شده بود و پيش از بنى آدم به امارت بر ملائكه اختصاص يافت، پس بعد از پيامبر خدا٦، ولاى او بر امّت واجب است، زيرا خداوند تبارك، نام او را با نام خود و پيامبر٦، همراه ساخت و اين مرتبه‌اى است كه در گزينش، افزونى بر آن در تصوّر نمى‌گنجد و مانندى براى آن يافت نمى‌شود و در اين براى صاحبدلان پندى است.» سيّد حامد حسين در خلاصة عبقات الانوار ٥/ ٢٦٤ مى‌گويد:

« گرفتن پيمان نبوّت پيامبر ما از ديگر پيامبران، فرع بر تقدّم نبوّت پيامبر ماست و اين دلالت دارد بر افضليت پيامبر اكرم٦، نيز از پيش دانسته شد كه تقدّم نبوّت پيامبر، متفرع است بر تقدم نسبت به خلايق، پس هر گاه فرع فرع بر افضليت دلالت كند دلالت خواهد داشت بر اصل افضليت بنا به اولويت قطعى.

نور على( ع) نيز با نور پيامبر٦ يكى است و او نيز پيش از آدم آفريده شده است، پس امام( ع) هم فضيلتى سترگ دارد كه گرفتن پيمان، فرع فرع آن است، پس بدون ترديد او بر همه انبيا و پيامبران، افضل است و تنها او براى جانشينى پيامبر٦ متعيّن خواهد گشت.» او در همين جلد از كتاب/ ٢٦٩ مى‌گويد:

« اگر اين مفهوم، متفرّع باشد به تقدّم پيامبر بر خلايق و اين تقدّم در ميان خلايق براى على( ع) نيز ثابت باشد او نيز پس از پيامبر اكرم، برترين مردم خواهد بود و اوست همان امام و جانشين پس از پيامبر٦ و روا نخواهد بود احدى از مردم بر او پيشى گيرد.

احاديث فراوانى در كتاب‌هاى ايشان صراحت دارد بر اين كه پيمان ولايت و امامت على( ع) بسان پيمان نبوّت محمّد٦ از پيامبران و ديگران گرفته شده است. پس هر فضيلتى كه علماى بزرگ در پرتو احاديث مربوط به ميثاق و جز آن براى پيامبر٦ يادآور شده‌اند براى على( ع) نيز ثابت است، و اين همان عاملى است كه زبان ستيزه‌جويان را مى‌برد و نفس بر معاندان تنگ مى‌كند وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ‌.» او در همين مأخذ/ ٢٧٣ مى‌گويد:

« پس هر چه براى پيامبر ثابت شده باشد براى على ثابت است و او بر همه فرشتگان برترى دارد، و اينك كه او بر همه پيامبران- جز پيامبر ما- و همه فرشتگان برترى دارد بر همه مردم اعم از صحابى يا جز آن برترى خواهد داشت و تنها او پس از پيامبر٦، جانشين خواهد بود و امير و فرمانده.» شيخ مظفّر در دلائل الصّدق ٢/ ٢٢٧ مى‌گويد:

« به هر حال اين روايت حاكى از امارت على( ع) است حتّى بر خلفاى سه‌گانه، زيرا از خود آن‌ها هم بر ولايت على( ع) پيمان گرفته شده است. و گرفتن پيمان به امارت على( ع) به همراه نبوّت محمّد٦ دليل آن است كه حضرت( ع) خليفه بلا فصل پيامبر است و در غير اين صورت كنار گذاشتن خلفاى پيش از او وجهى نخواهد داشت.».