کشف الیقین ت آژیر - علامه حلی - الصفحة ٣٦٢ - مبحث بيست و يكم پيرامون اخبار مربوط به آيات نازل شده در حق على(ع) به نقل از جمهور
در باره اين آيه كريمه: وَ جَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخِيلٌ صِنْوانٌ وَ غَيْرُ صِنْوانٍ يُسْقى بِماءٍ واحِدٍ[١]-، از جابر بن عبد اللَّه رسيده است كه از پيامبر ٦ شنيده است كه فرمود: مردم از درختان گوناگونند و من و تو اى على از يك درختيم، و سپس اين آيه را تلاوت[٢]- فرمود[٣].
[١] رعد/ ٤؛ و باغهاى انگور و كشتزارها و نخلهايى كه دو تنه از يك ريشه رسته است يا يك تنه از يك ريشه و همه به يك آب سيراب مىشوند.
[٢] همان.
[٣] ابن بطريق در خصائص/ ٢٥٤ مىگويد:
« از آن جمله اين كه آنها از يك درخت بودهاند و مردم از درختان گوناگون، و اگر اين دو- على( ع) و پيامبر٦- از يك درخت بوده باشند در آفرينش، همسانند، زيرا از يك ريشهاند و در وجوب فرمان برى و ولاء برابر خواهند بود، چه، خداوند مىفرمايد: إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا و پيشتر گفتيم كه اين آيه به حضرت( ع) اختصاص دارد، و اگر كسى در وجوب ولاء امّت همچون پيامبر٦ باشد و چونان او در آفرينش، بايد در همه موارد مانند او باشد مگر نبوّت كه استثنا شده است، و در اين باره، هيچ يك از مردمان، همانند او نيستند.» علّامه مجلسى در بحار الانوار ٣٦/ ١٨٠ پس از بيان اين آيه و اين فرموده پروردگار: إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ[ نحل/ ٩٠؛] و خبر نزول اين دو آيه در حق على( ع) مىگويد:
« اين دو از لايههاى درونى اين دو آيه هستند و دلالت بر آن دارند كه نيروى اسلام در پرتو وجود على( ع) بوده است و اين كه او و پيامبر٦ در برخوردارى از فضايل همچون نوزادان« دوقلو» در نهايت اختصاص و اشتراك بودهاند، و همين كافى است براى فضل او در دليل عدم جواز مقدّم داشتن ديگرى بر او نزد هر آن كس كه بويى از ايمان برده است.» سيّد حامد حسين در خلاصة عبقات الانوار ٥/ ٢٨٠ مىگويد:
« اين حديث، حديث نور را تأييد و صحّت آن را اثبات مىكند و بر وجوب پيروى از على( ع) و اعتقاد به امامت او دلالت دارد.» او در همين مأخذ/ ٢٨١ پيرامون جمع اين خبر و حديث مدينة العلم مىگويد:
« اين كه پيامبر٦ حديث شجره و حديث مدينة العلم را در يك سياق آورده حاكى از آن است« باب مدينة العلم» بودن حضرت( ع) شاخهاى است از« فرع الشجرة» بودن ايشان، و دلالت حديث شجره، همچون حديث نور، اقتضاى عالمتر بودن على( ع) را دارد.» شيخ مظفّر در دلائل الصدق ٢/ ٢٤٩- ٢٤٨ مىگويد:
« خداوند سبحان با بيان آن، مثلى آورد براى فضيلت پيامبر و امير المؤمنين بر مردمان ديگر، اگر چه اصلى يگانه دارند ... زيرا اگر بر مشاركت على( ع) با پيامبر٦ و برترى بر مردم دلالت دارد، پس او را بايد بهترين و شايستهترين آنها دانست در رسيدن به خلافت و زيبندهترين ايشان به امامت پس از پيامبر٦، كه اين همان مدّعاست.».