کشف الیقین ت آژیر - علامه حلی - الصفحة ٢٩٩ - مبحث پانزدهم در همانند كردن على به سوره اخلاص و كعبه و سر پيامبر
اى على! تو نيز چنينى، هر كس به زبان، تو را دوست بدارد يك سوم اسلام را دوست داشته است، و هر كس با قلب و زبان تو را دوست بدارد دو سوم اسلام را دوست داشته است و هر كس با زبان و قلب و دست تو را دوست بدارد همه اسلام را دوست داشته است. سوگند به آن كه مرا به حقّ به پيامبرى برانيگخت اگر زمينيان تو را چونان آسمانيان دوست بدارند كسى از آنها به آتش، عذاب نشود.
از ابو ذر[١]- است كه: پيامبر ٦ فرمود: على در ميان شما (يا گفت على در ميان اين امّت) همچون كعبه است كه خواه پوشيده باشد يا آشكار، نظر كردن بدان عبادت، و حجّ آن واجب است[٢].
[١] مناقب ابن مغازلى/ ١٠٦، ح ١٤٩.
[٢] علّامه بياضى در صراط المستقيم ٢/ ٧٥ مىگويد:
« در اين سخن است وجوب رويكرد به ايشان و هر كس ايشان را پس زند بديشان پشت كرده است.
ابن مغازلى با اسناد به ابو ذر اين سخن پيامبر٦ را آورده است كه: على در ميان شما همچون كعبه است كه نگريستن بدان فريضه است، و پيامبر هم بر پايه هواى و هوس سخن نمىگويد و چيزى را به ناهمانندش مانند نمىكند، پس همان گونه كه حجّ، براى مردم واجب شده ولايت على هم بر آنها واجب گشته است. و همان گونه كه وجوب حج به سالى اختصاص ندارد وجوب ولايت على نيز به زمانى مخصوص اختصاص نيافته، و هر كس حضرتش( ع) را چهارم بداند ظاهر نصوص را كنار زده است.» محقّق دوانى در رساله نور الهدايه چاپ شده در الرسائل المختاره/ ١٢٧- ١٢٥ سخنى دارد كه چكيده آن چنين است:
« اگر كسى بپرسد: چنان چه على پس از پيامبر خليفه بلا فصل باشد لازم مىآيد كه او پس از پيامبر٦ مردم را به سوى خود بخواند و اين براى او ثابت نشده است. ما در پاسخ به اين پرسش مىگوييم: دعوت در عرف دو گونه است: قولى و عملى، و در علم ميزان، مبرهن است كه دلالت عملى قوىتر از دلالت لفظى است، زيرا اوّلى قراردادى و دومى عقلى است. اگر فرض كنيم على، دعوت قولى نداشته از دعوت عملى برخوردار بوده است، زيرا نشستن او در خانه به مدّت چند روز پس از تدفين پيامبر٦ دعوتى عملى بوده است قوىتر از دعوت قولى.
با برهان و اجماع علماى دو فرقه روشن است كه حضرت( ع) از روى سركشى در خانه ننشست] بلكه به سبب پيروى از امر پيامبر٦ چنين كرد].
در حديث آمده است كه امام همچون كعبه است و كعبه به گشتن بر دور مردم، مأمور نيست بلكه مردم به گشتن بر دور او مأمورند.».