عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٨٢ - هدايت

حيات، اگر انسان است كه مانند خود تو موجودى محتاج و نيازمند به قدرت بى‌نهايت در بى‌نهايت عالم است، پس مفهومى براى پرستش غير نمى‌ماند و روى آوردن به غير حق يا پرستش جماد و نبات و يا حيوان و يا انسان و يا پيروى از فرمان غير حق، عين كفر و شرك و كمال پستى و بى‌شخصيتى است و اين عبادت كه با جمله‌ [إياك نعبد] در نماز اعلام مى‌گردد، عبارت است از به اجرا گذاشتن تمام دستورهاى الهى و پيامبران و امامان و فقيهان كه همه هاديان راهند و كناره‌گيرى از محرمات و آنچه خداوند بر انسان نمى‌پسندد، باز عين عبادت است كه با همان جمله اعلام مى‌شود.

اوامر و نواهى الهى كه به اجرا گذاشتنش عبادت و تضمين كننده خير دنيا و آخرت است در كتاب و سنت قرار دارد و آگاهى و به اجرا گذاشتنش براى تحقق مفهوم عبادت بر هر مكلفى واجب است.

و بدون ترديد، پيمودن اين راه كه مركب از علم و عمل است، بدون رفع موانع و رهايى از قيد و بند اوهام و مكتب‌هاى غلط و آزادى از هواى نفس و غرايز خارج از حد، امكان ندارد.

و انسان با اين عجز و فقرى كه دارد بدون كمك خواهى از خداوند نمى‌تواند با اين همه موانع به مبارزه برخيزد، اين است كه در راه عبادت بايد از او كمك خواست، تا امور معنوى و مادى را براى جبران ضعف و ناتوانى انسان با انسان همراه كند و البته توجه به او و كمك‌خواهى از حضرتش در حقيقت جلب كشش و لطف و دستگيرى اوست.

هدايت‌

اهدنا الصراط المستقيم‌][١].

[١] -فاتحه( ١): ٦.