عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٦٤ - تفسيرى ديگر از«بسم الله الرحمن الرحيم»

در كفه نهند و همه حسنات و سيئات فرزندان آدم را در كفه ديگر گذارند آن سه نام بر همه زيادتى كند و آن نام‌ها نام‌هايى است كه در بسم الله است‌[١].

در تفسير «كشف الاسرار» است:

اما حكمت در آن‌كه ابتدا به الله كرد سپس به رحمان، پس به رحيم، آن است كه اين بر وفق احوال بندگان فرو فرستاد و ايشان را سه حال است:

اول آفرينش، پس پرورش، پس آمرزش؛ الله اشارت است به آفرينش در ابتدا به قدرت، رحمان اشارت است به پرورش در دوام نعمت، رحيم اشارت است به آمرزش در انتها به رحمت.

چنان است كه الله گفتى اول بيافريدم به قدرت، پس پروريدم به نعمت، آخر بيامرزم به رحمت.

بسم الله آغاز تمام سوره‌هاى قرآن جز سوره توبه است. مردم مسلمان مأمورند در ابتداى تمام برنامه‌هاى خود، آن را بگويند و گفتن اين جمله و توجه به مفهومش به خاطر اين است كه روى دل و فكر انسان از غير خدا برگردد و هر كار و عملى به ياد خدا و به نام او شروع شود، تا هم چنان كه آغازش با اتصال به خير مطلق است، انجامش به محصول و ثمر نشيند و آدمى از اميد به مبدأ كمالات و توجه به سرچشمه خيرات و فيوضات از كارش بهترين سود را برده و برترين منفعت را كسب كند و نيز نام هر ضعيف و زبون و فقير و مسكين و ذليلى كه خود را مقصد و مقصود قرار داده و براى انسان جز شر حاصلى ندارد و هم چنين قهرمانان مادى و اربابان طاغوتى و سلاطين ستمگر و قلدران و زورگويان را از ميدان زندگى براند و جز با نام و ياد كمال مطلق و خير محض سر و كارى نداشته باشد.

[١] -مجموعة ورام: ١/ ٣٢.