عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٢٤ - لطايف توحيديه در تكبيرة الاحرام

غرق شدم، براى نجات من دستم را بگير.

و اين وجه اگر چه خالى از مناسبت نيست، وليك خلاف مدلول روايت است و اگر در روايت ديگر اين مضمون آمده باشد، مضايقه نيست كه:

إن للصلاة أربعة آلاف باب‌[١].

بدرستى كه براى نماز چهار هزار در است.

براى ما افراد عادى اين مضمون بسيار عالى است، راستى همه ما غرق در گناه و معصيت هستيم و براى نجات خويش چاره‌اى جز دستگيرى حضرت دوست نداريم.

٤- نفى جسميت‌ است و آن نيز از صفات جلاليه است و به بلند كردن دست راست اشاره مى‌كند، به اين‌كه پروردگار من بلندمرتبه‌تر از اين است كه قوه لامسه او را ادراك نمايد و چون حواس ظاهره پنج است:

اول: قوه لامسه كه مدرك برودت و رطوبت و حرارت و يبوست ولينت و خشونت اجسام است.

دوم: قوه باصره كه مدرك الوان اجسام است.

سوم: قوه سامعه كه مدرك اصوات اجسام است.

چهارم: قوه ذائقه كه مدرك مزه اجسام است.

پنجم: قوه شامه كه مدرك روايح اجسام است.

پس به هر انگشتى اشاره به نفى ادراك يكى از اين حواس ظاهره مى‌كند و به لسان حال بيان مى‌نمايد كه پروردگار من از قبيل هيچ قسم از اقسام اجسام و لوازم‌

[١] -بحار الأنوار: ٨٠/ ١٦٣، باب ١٣، حديث ٣؛ مستدرك الوسائل: ٤/ ٨٤، باب ١، حديث ٤٢٠٤.