عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٥٨ - ٢ - تفهم
است و شما خود انصاف دهيد كه اگر در نماز، حضور قلب نباشد، سفر از عالم سفلى به عالم علوى و عبور از منازل به سر منزل مقصود امكان دارد؟
سعى كنيد از ابتداى نماز تا آخر، از پريشانى فكر بپرهيزيد و قوه انديشه را در حقيقت نماز و توجه به عالم غيب متمركز نماييد تا با تمركز فكر، قلب بر عرش حضور در مقابل نور بنشيند و تا قدرت دارد از فيوضات آن جناب بهره بگيرد.
واى بر ما كه نماز را سبك انگاشتيم و به اين درياى پر فيض الهى به ديده عادى نظر كرديم و از حقيقت و حقايق آن غافل مانديم و به جاى سفر با قدرت نماز به سوى معبود در جا زديم؛ هم اكنون بياييد دست دعا و تضرع و انابه و زارى به پيشگاه مقدس او برداشته و از نمازهايى كه خوانديم به دربار حضرتش توبه آورده و عرضه بداريم:
|
اى دواى درون خسته دلان |
مرهم سينه شكسته دلان |
|
|
مرهمى لطف كن كه خسته دلم |
مرحمت كن كه بس شكسته دلم |
|
|
گرچه من سر به سر گنه كردم |
نامه خويش را سيه كردم |
|
|
تو در اين نامه سياه مبين |
كرم خويش بين گناه مبين |
|
|
من خود از كردههاى خود خجلم |
تو مكن روز حشر منفعلم |
|
|
با وجود گناه كارىها |
از تو دارم اميدوارىها[١] |
|
٢- تفهم
مراد از تفهم، چشيدن معنا و مفهوم نماز با ذائقه قلب و جان و مغز است؛ مسئله مفهوم و معناى واقعيتهاى نماز تا اندازهاى كه توان اين فقير اجازه بدهد، به خواست حضرت مولا در بخش ترجمه و تفسير جملات نماز خواهد آمد. در آن باب روشن خواهد شد كه نماز چيست و همراه با چه واقعيتهاى اصيل و بلندى
[١] -شاه و درويش، هلالى جغتايى.