عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٢٧ - (دليل دشمنى با شيطان)

اهل اين صناعت را در اين صدرت دو طريق است:

بعضى گفته‌اند:

تدبير دفع شيطان استعانت است از خدا و هيچ ديگر نه، براى آن‌كه شيطان سگى است كه خداى تعالى او را سگ مى‌داند، اگر تو به محاربت او مشغول شوى و به معالجت او متوجه گردى، وقت بر تو ضايع شود و خود را به رنج آورده باشى و وقت باشد كه او بر تو ظفر يابد و تو را مجروح كند، پس رجوع با خدا كردن تا او را از تو دفع كند اولى بود.

و بعضى ديگر گفته‌اند:

تدبير او طريق مجاهدت است و به رد و دفع او برخاستن.

گفتم: آنچه در خاطر من مى‌آيد آن است كه ميان هر دو طريق جمع كند پناه گيرد به خدا از شر او چنانكه فرموده است، تا اگر بر ما غلبه كند بدانيم كه ابتلا است از خداى تعالى، تا صدق ما در مجاهدت معلوم فرمايد و قوت ما در دفع او و صبر ما در محاربه با او ببيند، هم چنان كه كفار بر ما مسلط شوند، با آن‌كه خداوند قدرت دارد كه شر ايشان را از ما كفايت كند، مى‌خواهد تا ما را از جهاد و صبر و تمحيص و شهادت بهره حاصل شود چنانكه فرمود:

[و ليعلم الله الذين آمنوا و يتخذ منكم شهداء][١].

و خدا كسانى را كه [از روى حقيقت و خلوص‌] ايمان آورده‌اند، مشخص كند و از ميان شما گواهانى [نسبت به پيروزى‌ها كه نتيجه طاعت و تقواست، و شكست‌ها كه محصول نافرمانى و بى‌تقوايى است‌] بگيرد.

و هم چنين فرمود:

[١] -آل عمران( ٣): ١٤٠.