عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٦٧ - معناى شريعت و طريقت و حقيقت

دراويش و صوفيه نيست، بلكه سه واقعيتى است كه قرآن مجيد و روايات معصومين : ناظر بر آن است.

شرع در لغت: به معناى سنت و قانون و بازكردن راه حركت صحيح به وسيله ارائه مقررات است.

طريقت در لغت: به معناى روش و كيفيت و حالت است كه مفهوم واقعى آن بر اساس حقيقت لغوى حركت و عمل بر طبق قانونى خاص يا مقررات معلومى است.

حقيقت در لغت: به معناى حق يعنى ثابت كردن يا ثابت بودن و راستى و درستى و پى بردن به كنه يك واقعيت است.

حديث مشهورى از قول پيامبر عظيم اسلام ٦ در كتب نقل شده كه:

ألشريعة اقوالى والطريقة افعالى والحقيقة احوالى‌[١].

شريعت، گفتار و سنت و مقررات الهى من است و طريقت، مجموع اعمال و حركات و اخلاقيات من و حقيقت، حال و احوال ثابت و درست و استوار و صادقانه من است.

عرفاى بزرگ الهى در ترجمه اين سه موضوع فرموده‌اند:

شريعت، راه خداست كه آن راه عبارت است از مجموعه اصول و فروع و حلال و حرام و برنامه‌هاى حسن و احسن.

طريقت، عبارت است از عمل به آن قوانين در كمال احتياط و اخذ به احسن و اقوم آن.

حقيقت، عبارت از پا برجا كردن واقعيت‌هاى الهى در روح و قلب و در مرحله عمل است با معرفت و تكرار برنامه‌ها و رياضت‌هاى شرعيه الهيه تا سر حد كشف‌

[١] -عوالى اللآلى: ٤/ ١٢٤، حديث ٢١٢.