عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٤٥ - سوره حمد، مركز بركات الهى

از قرآن كريم را تحت عنوان حمد و سوره قرائت نماييد، بر شماست كه هنگام قرائت حمد و سوره داراى موضعى خالى از كشش‌هاى مادى و بدنى فارغ و قلبى خاشع باشيد و ترتيل در قرائت و انديشه در آيات سوره مباركه حمد و هر سوره‌اى كه بعد از حمد مى‌خوانيد نصب العين خود قرار دهيد و لحظه‌اى از لحظات، غافل از واقعيت‌هاى قرآن در نماز نباشيد كه غافل محروم از رحمت و مطرود از درگاه است.

در اين زمينه لازم است به توضيح سوره مباركه حمد اشاره رود، تا نمازگزاران عزيز به دورنماى حقايقى از اين سوره واقف شوند و توجه داشته باشند كه در مقابل چه كسى ايستاده و براى چه ايستاده و چه مى‌خوانند و چه مى‌خواهند.

سوره حمد، مركز بركات الهى‌

مكلف چون آراسته به قيام شد، بايد بداند كه قيام او اشاره به عالم عقل است، و قرائت او اشاره به عالم نفس كليه الهيه كه تنزل اول عقل است.

و چون مرتبه نفس كليه الهيه كه تعبير از آن به عالم ارواح مى‌شود مرتبه دوم عقل است، از اين جهت سوره حمدى كه اشاره به آن است به سبع المثانى مسمى شده و چون همه خيرات در آن مندرج و همه بركات در تحت آن مندرج است مسمى به كليه الهيه شد. پس حمدى كه اشاره به اوست نيز جامع جوامع خير و حكمت است.

چنانچه فضل بن شاذان از حضرت على بن موسى الرضا ٨ روايت نموده كه آن جناب در علت وجود سوره مباركه حمد در نماز فرموده‌اند:

اين‌كه در نماز ابتداى به سوره حمد شده و ساير سوره‌ها را اين مزيت نيست، به خاطر اين است كه جوامع خير و حكمت در اين سوره جمع است و در ساير سوره‌ها نيست‌[١].

[١] -وسائل الشيعة: ٦/ ٣٨، باب ١، حديث ٧٢٨٢.