حكومت پيامبر و ائمه معصومين عليهم السّلام مشروعيت مى‌دهد؛ اما با اين تفاوت كه ولى فقيه با نصب عام از طرف امام معصوم تعيين مى‌شود و با توجه به وجود شرايط، در هر دورانى يكى از فقها زعامت و ولايت جامعه را در دست مى‌گيرد.

سومين ويژگى، مقبوليت و پذيرش اجتماعى است؛ زيرا مردم در عينيت بخشيدن ولايت و جارى شدن قدرت وى، نقش اصلى را ايفا مى‌كنند. اگر مردم حكومت فقيه را نپذيرند، عملا او براى اداره و رهبرى، فرصت و امكان پيدا نخواهد كرد. امام خمينى در اصل مشروعيت ولايت فقيه و تأثير رأى و انتخاب مردم بر تحقق عينى آن مى‌فرمايد: «اگر هيچ‌كدام از مردم به يارى فقيه نشتابند و در تشكيل حكومت او را كمك نكنند از منصب خود ساقط نمى‌شود؛ چرا كه منصب وى از سوى پروردگار است و اصل ثبوت اين منصب ارتباطى با مردم ندارد؛ هرچند، وقتى مردم از ولى فقيه حمايت نكنند، وى از تشكيل حكومت معذور است. زيرا قدرت تشكيل حكومت را ندارد».[١] ج. ويژگى‌هاى ولى فقيه هسته مركزى نظام ولايت فقيه كه امر تصدى و تصميم‌گيرى را به عهده دارد، ولى فقيه است. او، به عنوان رهبر و اداره كننده‌ى جامعه، داراى ويژگى‌ها و خصوصيات منحصر به فردى است كه اولين ويژگى او، فقاهت نام دارد؛ يعنى وى براى تحقق اهداف نظام اسلامى و رهبرى جامعه به سوى مقاصدى كه پيامبر به آن دعوت نموده و امام به تبيين آن پرداخته‌اند، بايد آگاه به دين و فقيه باشد.

ويژگى دوم، عدالت و تقوى است؛ يعنى ولى فقيه بايد كه از عصيان در مقابل خداوند، ستم به ديگران، خودخواهى و خودمحورى، مبرّا باشد. و تنها در صورتى مى‌تواند هدف نظام اسلامى را تحقق بخشد كه منافع دين خدا، امت اسلامى و جامعه خويش را بر منافع خود، ترجيح دهد. عدالت و تقواى رهبرى، به جامعه آرامشى مى‌بخشد كه مردم با خاطرى آسوده، مسؤوليت و سرپرستى امور خود را به وى مى‌سپارند و نيز اطمينان دارند كه او مطابق مصالح دين و منافع جمعى، بهترين تصميم را اتخاذ نموده و همواره عدالت را در جامعه برقرار مى‌كند.

[١] - امام خمينى رحمه اللّه؛ كتاب البيع؛ ج ٢، ص ٤٦٩.