نظام سياسى اسلام - نصرتى، على اصغر - الصفحة ٧٦
«الامر» تعبير مىشده است: (و شاورهم فى الامر)،[١] (امرهم شورى بينهم)[٢] تعبيرات قرآنى است و (الامر) يا زعامت و رهبرى رسول خدا صلّى اللّه عليه و اله و سلم اگر تنها زعامت دينى باشد، دعوت به مشورت و نظرخواهى در امور دينى و ابلاغ رسالت الهى، معنا ندارد. بنابراين به تدبير و تصميم سياسى اشاره دارد. اصحاب رسول نيز علاوه بر پيامبرى، شأن امامت و ولايت سياسى براى او قائل بودند؛ ازاينروست كه پس از وفات پيامبر صلّى اللّه عليه و اله و سلم ولايت سياسى او را كه از آن به «الامر» تعبير مىكردند، قابل نيابت و تصدى مىدانستند؛ چنانچه اگر زعامت او صرفا منصبى الهى و دينى بود، ديگر قابل نيابت و منازعه براى تصدى، در سطح صحابه نبود.[٣] دلايل و فعاليتهاى فوق، تنها اقامه و برپايى حكومت توسط پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و اله و سلم را اثبات مىكنند؛ ولى آيا شأن حكومتى آن حضرت، ناشى از پذيرش و خواست مردم مسلمان آن روز بود يا شأن حاكميت سياسى، يكى از شؤون رسالت و نبوت آن حضرت به حساب مىآمد در فصول بعدى، به اين موضوع با تفصيل پرداخته خواهد شد. اما علامه طباطبايى رحمه اللّه، اهتمام به امور سياسى و اجتماعى مردم را در متن تعريف نبوت قرار داده است؛ چنانچه مىنويسد: «النبى هو الذى يبين الناس صلاح معاشهم و معادهم من اصول الدين و فروعه على ما اقتضته عناية الله من هداية الناس الى سعادتهم»[٤]؛ پيامبر كسى است كه مصلحت زندگى دنيايى و آخرتى انسانها را در قالب اصول و فروع دين بيان مىكند؛ به شكلى كه مشيت خداوندى، هدايت انسانها به طريق سعادت است، را اجرا نمايد.
مقام معظم رهبرى فرموده است: «وظيفهى اصلى همهى انبيا و ائمه و اوليا اين بوده است كه مردم را به همين وظايف [١. عبوديت و اطاعت خداوند ٢. هدف گرفتن تعالى انسان، تعالى خود و ديگران. ٣. ترجيح فلاح و رستگارى اخروى بر سود دنيوى، اگر با هم تعارض پيدا كردند. ٤. اصل مجاهدت و تلاش، مبارزه است. ٥. اميد به پيروزى در همهى شرايط، به شرط آن كه جهاد فى سبيل الله باشد] آشنا كنند؛ چه در دورانى كه مىتوانستند قدرت را كسب كنند، بگويند: برويد، مجاهدت كنيد و قدرت را به دست بياوريد و اينگونه اداره كنيد، چه آن وقت كه نمىشد، قدرت را به دست بياورند. همه هم تلاش و
[١] - آل عمران، آيه ١٥٩.
[٢] - شورى، آيه ٣٨.
[٣] - واعظى، احمد؛ حكومت دينى؛ صص ١٣١- ١٢٨.
[٤] - تفسير الميزان؛ ج ٢، ص ١٤٠.