در نظام ولايت فقيه، نصب رهبرى به شكل مشخص و معين و ناظر به فرد خاصى، صورت نگرفته؛ اما با توجه به شرايط رهبرى، انتصاب عام آن قابل دفاع است، كه مشروح آن در خاستگاه و شرايط رهبرى گذشت. بااين‌حال سؤال اين است تعيين رهبرى براى جامعه چگونه انجام مى‌شود؟ به گونه‌اى كه خللى به اركان جريان نظام ولايت؛ يعنى مشروعيت و مقبوليت آن وارد نشود. مكانيزم تشخيص رهبرى و يكى از موضوعات مرتبط با آن، يعنى زمان در رهبرى در اين فصل مورد تعميق و بررسى قرار مى‌گيرد.

اما قبل از آن بايد به اين نكته توجه نمود كه رهبرى در نظام ولايت فقيه تشخيص داده مى‌شود، نه اينكه تعيين شود؛ چون در تعيين رهبرى، نتيجه‌ى كار، محصول اراده و خواست مردم و به معنى گماردن رهبر به اين منصب است؛ اما واقعيت امر اينست كه مردم تلاش مى‌كنند تا شخصى را كه در ميان واجدين شرايط حائز بالاترين درجه‌ى شايستگى‌ها براى تصدى رهبرى است، تشخيص داده و كشف نمايند؛ بنابراين در اينجا نتيجه‌ى كار، محصول اراده‌ى تشريعى شارع و اراده‌ى فاعلى مردم در تشخيص مورد واجد شرايط مى‌باشد.

١. تشخيص رهبرى‌

بعضى از امور اجتماعى ساده و معمولى هستند؛ به طورى كه كه تصميم‌گيرى در مورد آن، دشوارى چندانى ندارد و با محاسبات عاقلانه معمولى، دباره‌ى آن، اظهار نظر نموده و