٨. محصول ناخالص داخلى سرانه) PDG ([١] بنابراين با اين نگاه به توسعه‌ى انسانى كه توجهش به تأمين نيازهاى مادى و حداكثر كردن لذت‌هاى مادى است و آثار آن نيز در جسم ظاهر مى‌شود و نيز نيازهاى معنوى در خدمت همين آثار مادى است، به طور طبيعى تحريك انگيزه‌هاى مادى و نفسانى، موتور جريان توسعه است؛ يعنى در حقيقت، اگر اراده و انگيزه فعال مى‌شود و با تلاش علمى و ذهنى، يك رفتار عينى محقق مى‌شود. جهت‌گيرى انگيزه، تأمين خواسته‌ها و نيازهاى جسمانى و نفسانى است و ديگر قوا و توانايى‌هاى انسانى نيز در مسير خدمت‌رسانى به اين امر، تعريف مى‌شوند.

هدف توسعه نيز به حداكثر رساندن لذت‌ها و برخوردارى از رفاه مادى است؛ زيرا در اين ديدگاه اصولا چيزى ماوراى هستى مادى، وجود ندارد و به فرض وجود، آن را زائيده‌ى توهم و تخيل انسان‌ها مى‌دانند؛ بر اين اساس كاملا مقبول و منطقى است كه تلاش و سعى انسان‌ها در امور مصروف شود كه بازده نقد، واقعى و محسوس داشته باشد؛ بنابراين در نهايت، هدف توسعه‌ى انسانى چيزى جز به حداكثر رساندن بهره‌مندى دنيايى و لذت‌جويى از امكانات مادى نيست و مى‌توان اين هدف را به طور مشخص در شاخص‌هايى كه توسط سازمان ملل بيان شده است مشاهده نمود.

در نگاه مادى به هستى و انسان، بستر توسعه، اصالت شرايط عينى هستند؛ بدين معنى كه رفتار انسان و موضع‌گيرى او در قبال پديده‌هاى هستى، تابع شرايطى است كه او را

[١] - همان؛ ص ١٠.