مشكل موجود در تعريف «نظام سياسى» اين است كه تلقى واحدى از مفهوم آن، در ميان انديشمندان سياسى وجود ندارد و اين مفهوم با عناوينى؛ چون: دولت، حكومت و رژيم سياسى، بيان مى‌شود. اين اشكال در طبقه‌بندى نظام‌هاى سياسى نيز وجود دارد؛ زيرا برخى انديشمندان، نظام‌هاى سياسى را تحت عنوان دولت و برخى ديگر، تحت عنوان حكومت طبقه‌بندى نموده‌اند.

در فصل اول، بين مفاهيم فوق، تفكيك به عمل آمد و از هركدام تعريف مستقلى ارائه گرديد. مفهوم نظام سياسى در ميان ساير مفاهيم، تعريف روشن و خاصّى دارد و با توجه به آن تعاريف، در يك دسته‌بندى كلى، نظام‌هاى سياسى به دو نوع تقسيم مى‌شوند:

نظام‌هاى سياسى دينى كه منشأ دينى دارند و حكومت، مدعى انتساب به دين، ترويج آن و اجراى شريعت است. نظام‌هاى سياسى غير دينى كه هيچ‌گونه ارتباط و وابستگى به دين ندارند؛ دراين‌صورت اديان آسمانى نيز نقشى در پيدايش نظام سياسى نداشته و حاكميت نيز در رفتار سياسى خويش، التزامى به قوانين دينى ندارد؛ به طور طبيعى اين نوع حكومت‌ها بر مبانى مادى استوار و مقيد به ضوابط و مقررات غير دينى هستند. اكنون به بررسى اين دو نوع نظام سياسى مى‌پردازيم: