نظام سياسى اسلام - نصرتى، على اصغر - الصفحة ٤٠
همبستگى بين عوامل ثابت و متغير را شناسايى نمود.
«امروزه اصطلاح سياستسنجى،[١] به تدريج رواج مىيابد و آن چيزى نيست، مگر استفاده از ابزار كمّى، رياضيات، آمار و احتمالات براى درك روابط علت و معلولى رخدادها و پديدههاى محتمل الوقوع سياسى، چنانچه نتايج آمارگيرىها كه حاصل نظرخواهى از گروهها و قشرهاى مختلف جامعه در مورد مسايل سياسى خاص؛ مانند: انتخابات، ميزان محبوبيت كانديداها يا احزاب سياسى است، گاه بسيار سرنوشتساز مىشود. برخى از مواقع نتايج حاصله از آمارگيرى و پيشبينىهايى كه بر آن اساس به عمل مىآيد، بسيار دقيق مىشود. ارزش علمى آمارگيرى و پيشبينى وقايع، بستگى به كيفيت و وسعت اطلاعات جمعآورى شده و ظرافت سؤالاتى دارد كه آمارگيران با جمعيتهاى آمارى در ميان مىگذارند».[٢]
٤. مفهوم نظام سياسى
تعريف و ويژگىها
نظام سياسى عبارتست از: «كيفيت تنظيم، سازماندهى و ادارهى امور ارتباطى، فرهنگى و اقتصادى هر اجتماع انسانى براى دستيابى به رشد مطلوب».
تعريف مذكور از نظام سياسى، داراى ويژگىهاى زير است:
الف. نظام سياسى، جنبهى نرمافزارى و برنامهاى دارد و بيشتر به تئورى نزديك است؛ البته يك تئورى جامع كه به سازماندهى امور مختلف جامعه توجه دارد؛ بنابراين كلى و غير متعين است.
ب. مقيد به زمان و مكان نيست؛ يعنى مخصوص زمان خاصى نيست و ممكن است كه در زمانهاى مختلف تحقق پيدا كند؛ همچنانكه قابليت پياده شدن در مناطق مختلف و اجتماعات گوناگون را نيز دارد. بنابراين، نظام سياسى اسلام مىتواند در اجتماعات مختلف اسلامى تحقق پيدا كند؛ البته نظام سياسى، متكى به اين موضوع نيست كه همهى شرايط و امكانات تحقق عينى را داشته باشد؛ بلكه اولين و كمترين مرحلهى تحقق آن، «وجود
[١] -scirtemitiloP
[٢] - كاظمى، سيد على اصغر؛ سياستسنجى؛ فصل سوم مديريت آمار و اطلاعات سياسى، صص ٥٧- ٣٥.