توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٥٨٧ - احكام قسم خوردن

احكام قسم خوردن‌

مسأله ٢٦٧٩- اگر قسم بخورد كه كارى را انجام دهد يا ترك كند مثلًا قسم بخورد كه روزه بگيرد يا دود استعمال نكند، چنانچه عمداً مخالفت كند، بايد كفاره بدهد؛ يعنى يك بنده را آزاد كند يا ده فقير را سير كند يا آنان را بپوشاند و اگر اينها را نتواند بايد سه روز روزه بگيرد و بايد روزه پى در پى باشد.

مسأله ٢٦٨٠- قسم چند شرط دارد:

«اول» كسى كه قسم مى‌خورد بايد بالغ و عاقل باشد و از روى قصد قسم بخورد، پس قسم خوردن بچه و ديوانه و مست و كسى كه مجبورش كرده‌اند درست نيست و همچنين است اگر در حال عصبانى بودن بى قصد قسم بخورد.

«دوم» كارى را كه براى انجام آن قسم مى‌خورد بايد حرام يا مكروه نباشد و كارى را كه قسم مى‌خورد ترك كند، بايد واجب يا مستحب نباشد و اگر قسم بخورد كار مباحى را بجا آورد، بايد ترك آن در نظر مردم بهتر از انجامش نباشد و نيز اگر قسم بخورد كار مباحى را ترك كند بايد انجام آن بهتر از تركش نباشد.

«سوم» به يكى از اسمهاى خداوند عالم قسم بخورد كه به غير ذات مقدس او گفته نمى‌شود مانند (خدا) و (اللَّه) و نيز اگر به اسمى قسم بخورد كه به غير خدا هم مى‌گويند، ولى به قدرى به خدا گفته مى‌شود كه هر وقت كسى آن اسم را بگويد ذات مقدس حق در نظر مى‌آيد، مثل آنكه به خالق و رازق قسم بخورد صحيح است، بلكه احتياط وجوبى در غير اين صورت نيز عمل به قسم است.

«چهارم» قسم را به زبان بياورد و اگر بنويسد يا در قلبش آن را قصد كند صحيح نيست، ولى آدم لال اگر با اشاره قسم بخورد صحيح است.