توضيح المسائل - هاشمى شاهرودى، سيد محمود - الصفحة ٤٤٣ - شرائط جنس و عوض آن

صحيح نيست ولى اگر اسبى را كه فرار كرده با چيزى كه مى‌تواند تحويل دهد؛ مثلًا با يك فرش بفروشد، اگر چه آن اسب پيدا نشود، معامله صحيح است و اگر مشترى قادر باشد آن شى‌ء را به دست آورد بدون ضميمه نيز فروش آن جايز است.

«سوم» خصوصياتى را كه در جنس و عوض است و بواسطه آنها اقبال مردم به معامله فرق مى‌كند معين نمايد.

«چهارم» آنكه ملك طلق باشد، پس مالى را كه انسان وقف كرده فروش آن جايز نيست، مگر در چند مورد كه خواهد آمد.

«پنجم» خود جنس را بفروشد نه منفعت آن را، پس اگر مثلًا منفعت يك ساله را بفروشد به عنوان بيع صحيح نيست و به عنوان اجاره صحيح است، ولى چنانچه خريدار به جاى پول منفعت ملك خود را بدهد، مثلًا فرشى را از كسى بخرد و عوض آن، منفعت يك ساله خانه خود را به او واگذار كند اشكال ندارد و احكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد.

مسأله ٢٠٩٩- جنسى را كه در شهرى با وزن يا پيمانه معامله مى‌كنند در آن شهر انسان بايد با وزن يا پيمانه بخرد، ولى مى‌تواند همان جنس را در شهرى كه با ديدن معامله مى‌كنند، با ديدن خريدارى نمايد.

مسأله ٢١٠٠- چيزى را كه با وزن خريد و فروش مى‌كنند با پيمانه هم مى‌شود معامله كرد، به اين طور كه اگر مثلًا مى‌خواهد ده من گندم بفروشد با پيمانه‌اى كه يك من گندم مى‌گيرد ده پيمانه بدهد.

مسأله ٢١٠١- اگر يكى از شرطهايى كه گفته شد در خريد و فروش نباشد معامله باطل است ولى اگر خريدار و فروشنده با قطع نظر از آن معامله راضى باشند كه در مال يكديگر تصرف كنند تصرف آنها اشكال ندارد، بلكه اگر معامله‌