فراست امتياز خاصى داشت تأسيس رصدخانه‌اى را تصميم گرفت، نخست جمال الدين محمد بن طاهر بخارى را بانجام اين مرام عالى برگماشت، چون او قدرت اين امر با عظمت را نداشت هنگام فرستادن هلاكو بايران، دستور داد خواجه نصير را كه قبلا آوازه كمالات محيّر العقول او را شنيده بود بدربار او روانه دارد كه در مغولستان رصدخانه‌اى تأسيس دهد، لكن در موقع مقتضى، هلاكو چنان صلاح ديد كه اين كار بامر او باشد و در ايران وقوع يابد. چنانچه اشاره شد، جمعى از اساتيد نجوم و رياضى را براى معاونت و كمك اين كار (با انتخاب خواجه) از بلاد بعيده متفرقه جلب نمود، در مراغه در اختيار خواجه قرار داد كه زيردست آن فيلسوف يگانه اين امر خطير را بطور اكمل انجام دهند، از آن جمله، موافق آنچه خود خواجه در مقدمه زيج ايلخانى مذكور داشته، مؤيّد الدين عرضى از دمشق، نجم الدين دبيران از قزوين، فخر الدين اخلاطى از تفليس، فخر الدين مراغى از موصل كه اينان اسّ اساس اين هيئت علميّه رصديّه بوده‌اند و قطب الدين شيرازى، محيى الدين مغربى، و فريد الدين ابو الحسن على نيز معاونت در عمل رصدى داشته‌اند كه ترجمه حال هريك از اشخاص مذكور در محل مقتضى از اين كتاب نگارش يافته است مگر فخر الدين اخلاطى كه چيزى از ترجمه حال او على العجالة دسترس ما نگرديده و وقت هم مقتضى تتبّع زايد نيست.

خواجه، دو مرتبه، يكى در سال ٦٦٢ و ديگرى اندكى پيش از وفات خود، براى بازديد اوقاف ببغداد مسافرت كرد كه پس از وضع مستمريّات و حقوق مقرّره و مخارج آنها، مازاد را براى صرف در عمل رصدخانه در تحت نظر بگيرد، در اين اثنا هرچه را از آلات رصدى و كتب منهوبه از شام و بغداد و موصل كه مقدورش بوده بدست آورد، در مراغه كتابخانه‌اى بس عالى ترتيب داد كه بيشتر از چهارصد هزار كتاب را حاوى بود، مدرسه‌اى بسيار باعظمت نيز در آنجا بنا نهاد، افاضل ا هل علم را كه مثل مور و ملخ در اطراف و نواحى مختلفه منتشر بودند در آنجا جمع كرد و وسائل فراغت آنها را فراهم آورد بطورى كه محصّلين و دانشجويان ستمديده، آنهمه بلاياى كمرشكن را فراموش كردند،