ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٢١٧ - دربندى حسن بن محمد
برميداشت ميبوسيد و بالاى سر مىگذاشت و ميگفت كه كتب اخبار نيز مانند قرآن مجيد محترم ميباشند. تأليفات بسيار دارد:
١- اسرار الشهادة كه همان اكسير العبادات مذكور در ذيل است ٢- اكسير العبادات فى اسرار الشهادات كه باسرار الشهادة معروف است و بعضى از علما آنرا از عربى بپارسى ترجمه نموده و اصل و ترجمه هردو در ايران چاپ سنگى شده است، بحكم انصاف، اين كتاب او بلكه ديگر تأليفاتى كه در موضوع مقتل نگارش داده همانا در اثر آنهمه محبّت مفرط كه داشته است حاوى غث و سمين بوده و علّامه نورى در كتاب لؤلؤ و مرجان شرحى دائر بر ضعف كتاب اسرار الشهادة و عدم اعتماد بر آن نگارش داده است.
در اعيان الشيعة نيز گويد: دربندى، در مؤلفات نقليّه خود بسيارى از اخبار واهى را نقل كرده كه عقل باور ندارد و از نقل هم شاهدى نيست. در كتاب سعادات ناصريّهاش غرائب بسيارى است كه هيچ مورّخ ننوشته و هيچ عقل آنها را باور ندارد ٣- جواهر الايقان در مقتل كه در ايران چاپ سنگى شده است ٤- الجوهرة يا جوهر الصناعة در اسطرلاب ٥- حجية الاصول المثبتة باقسامها ٦- خزائن الاحكام ٧- خزائن الاصول كه در ايران چاپ شده است ٨- رسالهاى در اكسير ٩- رسالهاى در رجال و دراية ١٠- سعادات ناصريه كه مقتلى است پارسى و بنام ناصر الدين شاه تأليف و در تهران چاپ سنگى شده است ١١- عناوين الادلة در اصول ١٢- الفن الاعلى فى الاعتقادات ١٣- فن التمرينات كه با خزائن الاصول در يكجا چاپ شده است ١٤- قواميس الصناعة فى فنون الاخبار ١٥- قواميس القواعد در رجال دربندى بسال ١٢٨٦ يا ١٢٨٥ ه قمرى (غفور يا غرفه) در تهران وفات يافت، جنازهاش را بكربلاى معلّى نقل دادند و در آن خاك پاك دفنش كردند و بنابر قول دوّمى در مادّه تاريخ وفات او گفتهاند:
انفصمت عرى الهدى بفقده |
و انقصمت ظهور من قالوا بلى |
|
و مذاتانا نعيه ارّخته |
قد طار روحه الى عرش العلى- ١٢٨٥ |
|