ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ١٨٤ - خوارزمى محمد بن عباس
و فنون ادب علّامه عصر، يگانه دهر، نابغه روزگار، در هر ديار با كثرت حفظ اشعار در غايت اشتهار و درميان افاضل زمان مشار بالبنان بود چون پدرش از خوارزم و مادرش از طبرستان بوده گاهى از اين دو لفظ نسبت ديگرى اشتقاق داده و صاحب ترجمه را طبرخزى نيز گويند.
ابو بكر، وقتى، بعزم ملاقات صاحب بن عبّاد بخانهاش رفته و توسط دربان (بدون اينكه اسمى از خود برده باشد) پيغام داد كه يكى از ادبا خواستار ملاقات است، صاحب بدربان گفت عهد و قرار ما اين است هركدام از ادبا كه حافظ بيست هزار بيت، شعر عربى نباشد وارد منزل ما نگردد، ابو بكر پاسخ داد كه اين مقدار از اشعار مردان باشد يا زنان، صاحب بمجرّد شنيدن اين كلام قطع كرد براينكه ابو بكر خوارزمى است اينك اذن ورود داد و با كمال انبساط، وظائف ملاقات بعمل آمد لكن در حين وداع موافق دلخواهش نشد و اين دو شعر را در حق صاحب گفته است:
لا تحمدن ابن عباد و ان هطلت |
يداه بالجود حتى اخجل الديما |
|
فانه خطرات من وساوسه |
يعطى و يمنع لا بخلا و لا كرما |
|