ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٨٣ - حوزى محمد بن ابراهيم بن عمر
حوران[١]
حورانى ابراهيم بن عيسى بن يحيى بن يعقوب بن سليمان
- از فضلاى عصر حاضر ما است كه در حلب زاييده شد و در بيروت اقامت كرد، در علم منطق و هندسه و فلك، گوى سبقت از ديگران ربود، در ترجمه كتب دينيّه و علميّه و ادبيّه اهتمام تمام داشت. تأليفات بسيارى دارد كه از آنجمله است:
١- الايات البينات فى غرائب الارض و السموات ٢- جلاء الدياجى فى الالغاز و المعميات و الاحاجى ٣- الحق اليقين فى الرد على بطل دروين، اين هرسه در بيروت چاپ شده است ٤- حكم الانصاف فى رجال تلغراف ٥- الضوء المشرق فى علم المنطق كه هردو در چاپخانه امير كان از قاهره چاپ شدهاست ٦- مناهج الحكماء فى نفى النشو و الارتقاء كه نيز در بيروت بطبع رسيده است. ابراهيم بسال ١٩١٥ م- ١٣٣٣ ه قمرى (غشلج) در هفتاد و يك سالگى درگذشت.
(ص ٨٠٢ مط)
حوزى محمد بن ابراهيم بن عمر
- يا عمران بن موسى، اديب نحوى، از مبرّزين ادبا بوده و در انساب و علوم قرآنيّه نيز برترى داشت، در نيشابور از محمد بن دريد و جعفر بن درستويه درس خواند تا آنكه خودش مرجع استفاده اكابر وقت گرديد و در حدود ٣٥٤ ه قمرى (شند) درگذشت. نسبت او بنوشته ياقوت، بشهر حوز نامى از بلاد فارس ميباشد و در مراصد گويد: حوز، بفتح اوّل موضعى است در كوفه و هم قصبهايست در راه خراسان در ده فرسخى بغداد و ديهى است در سمت شرقى واسط كه بمنزله يكى از محلّات آن شهر است و آن را حوزبرقه نيز گويند و بنابراين شهر حوز نامى در فارس وجود ندارد بلكه حرف (ح بىنقطه) در فارسى نبوده و از مختصّات عرب است مگر اينكه مراد ياقوت همان حوز خراسان بوده و كلمه حوز نيز معرّب باشد و در بعضى از نسخ كتاب معجم الادباى ياقوت، كلمه حوزى را با جيم اوّل نوشتهاند و دور نيست كه از بلاد فارس بودن آن چنانچه ياقوت تصريح كرده صحت اين نسخه را تأييد
[١]- حوران- بفتح اوّل، بنوشته مراصد، آبى است در نجد و ناحيه بزرگى است از مضافات دمشق كه بر مزارع و ديهات بسيارى مشتمل بوده و بعضى از منسوبين آن را تذكر ميدهد.