- شيخ الاسلام زنجانى، از از علماى قرن حاضر چهاردهم هجرى قمرى ميباشد كه پس از اخذ علوم ادبيّه و عربيّه، فلسفه و كلام و فلكيات را نيز در مولد خود زنجان، از ميرزا ابراهيم فلكى معروف زنجانى، از تلامذه ميرزا ابو الحسن جلوه سالف الترجمة ياد گرفت، مدتى در تهران بتكميل مراتب علميّه پرداخت تا در اواخر سال ١٣٣٠ ه ق بنجف اشرف مشرّف شد و هشت سال بتكميل علوم دينيّه پرداخت، باجازات اجتهادى و روايتى اكابران حوزه مقدّسه نايل شد، بوطن خود مراجعت و بفاصله چند سال زيارت بيت اللّه الحرام تصميم داد، در خلال اين احوال، در فلسطين و قاهره و سوريّه با افاضل آن نواحى ملاقات نمود، در سال ١٣٥٤ ه بار دوم بمصر مسافرت كرده و مورد تجليل و احترامات ادبا و فضلا و اساتيد دانشگاه مصر و الازهر گرديد، بعد از مراجعت بايران مدتى در تهران بتدريس تفسير و فلسفه اشتغال ورزيد تا روز پنجشنبه هفتم جمادى الاخره سال هزار و سيصد و شصت هجرى در زنجان در پنجاه و يك سالگى وفات يافت و از آثار قلمى او است:

١- اصول القرآن الاجتماعية بعربى ٢- الافكار بعربى كتابى است فلسفى و اجتماعى كه عقيده اسلامى را با عقل و قرآن روشن ميسازد ٣- تاريخ القرآن بعربى كه در مصر چاپ و اخيرا ترجمه فارسى آن نيز در تهران بطبع رسيده است ٤- دين الفطرة بپارسى ٥- زندگانى محمد ص كه ترجمه پارسى كتاب الابطال مورخ شهير انگليسى توماس كارلايل (متوفى بسال ١٨٨١ م) بوده و در تبريز چاپ شده است ٦- سر انتشار اسلام ٧- شرح كتاب بقاء النفس بعد فناء الجسد خواجه نصير طوسى كه در قاهره چاپ شده است ٨- طهارة اهل الكتاب بعربى كه در بغداد چاپ شده ٩- عظمت حسين بن على ع كه در تبريز چاپ شده است ١٠- الفيلسوف الفارسى الكبير صدر الدين الشيرازى كه شرح حال ملاصدرا بوده و در دمشق چاپ شده است.

(اطلاعات متفرقه)

زنجانى ميرزا ابو القاسم بن ميرزا كاظم بن مير محمد حسين‌

- موسوى زنجانى، عالمى است فاضل از تلامذه سيد محمد باقر حجة الاسلام رشتى سالف الترجمة و حاج محمد ابراهيم كلباسى آتى الترجمة كه در سال هزار و دويست و پنجاه سه از هجرت بعد از تكميل تحصيلات علميّه از عتبات بزنجان مراجعت نمود، داراى‌