رياست و نفوذ و اقتدار بى‌نهايت شد، در مصائب اهل بيت طهارت ع چشمى گريان داشت، هماره بعبادت مشغول بود، در فتنه بابية قضايائى از وى مشهور است و تأليفات نافعه دارد:

١- ايضاح الدلائل فى حساب عقد الانامل ٢- تخريب اسباب در رد بابيه ٣- الحيوة ٤- حجة الابرار على فرقة الاشرار فى اثبات حرمة الخمر فى الشرائع السابقة و جميع الادوار ٥- رد الباب ٦- سد الباب ٧- قرة الابصار فى اثبات امامة الائمة الاطهار ٨- فلع الباب ٩- قمع الباب هردو در رد بابيه ١٠- المقاصد المهمات فى صيغ العقود و الايقاعات ١١- مقاليد الابواب ١٢- نار اللّه الموقدة در مصائب ١٣- هداية المتقين در عقائد اصوليّه و فروع دين صاحب ترجمه روز دوشنبه سوم جمادى الاولى سال هزار و دويست و نود و دو يا سه هجرى قمرى در زنجان در حدود هفتاد و دو سالگى وفات يافت و در قبّه مخصوصى در خارج آن بلده مدفون گرديد. (ص ١٣٠ ج ٨ عن)

زنجانى شيخ اسد اللّه‌

- از علماى اماميّه عصر حاضر ميباشد كه بسال هزار و دويست و هفتاد و دو هجرى قمرى در قريه ديزج نزديكى زنجان متولد شد، هم در آنجا مقدمات را تحصيل نمود، پس براى ادامه تحصيلات علمى خود بعراق عرب رفت، اخيرا حاضر حوزه درس حاج ميرزا محمد حسن شيرازى آتى الترجمة گرديد، تمامى ادوار زندگانى خود را در خدمت علم و تدريس فقه و اصول مصروف داشت، با آن همه ناتوانى و خانه‌نشينى كه در آخر عمر داشته باز هم در مباحثات علميّه و انجام وظائف دينيّه اهتمام تمام بكار ميبرد و از آثار قلمى او است:

١- البيع ٢- حاشيه رسائل ٣- الخيارات ٤- الطهارة ٥- قاعده اوفوا بالعقود ٦- قاعده سلطنت ٧- قاعده لاضرر ٨- مباحث الفاظ. صاحب ترجمه در دهم رجب سال هزار و سيصد و پنجاه و چهار هجرى قمرى در نجف وفات يافت. (ص ١٤٥ ج ١٢ عن)

زنجانى حاج شيخ جواد بن ملا محرم على بن كلب قاسم‌

- طارمى ابهرى زنجانى، از علماى اماميّه اوائل قرن حاضر چهاردهم هجرى قمرى ميباشد، نخست اندكى در زنجان تحصيل كرد، سپس بقزوين مهاجرت نمود، در خدمت علّامه وقت سيد على، محشّى قوانين، اخذ مراتب علميّه كرد، بعد براى ادامه‌