باشد از بلاد عرب است و محمود بن على را منسوب بدان داشتن، عجمى بودن او را كه منظور اصلى صاحب روضات است، مستلزم نميباشد، چنانچه در مراصد گويد: حمض (بر وزن صبر) وادى است در قرب يمامه، با دو فتحه موضعى است مابين بحرين و بصره و ديهى است كه بنى ملك بن سعد را در آنجا نخله‌هائى هست، حمضه، بفتح اوّل و كسر ثانى، از اراضى يمن، حمضا، با دو فتحه، موضعى است كه يكى از وقايع عرب در آنجا وقوع يافته است. اما حمّض كه روضات، با دو ضمّه و تشديد ثانيش ضبط كرده اگر نام موضعى غير از همين مواضع مذكوره باشد باز هم بحكم ضاد نقطه‌دار (كه از مختصّات زبان عرب است) از بلاد عربستان بوده و دواى دردش نميشود. باوجود اين مراتب عجمى‌نژاد بودن شيخ سديد الدين محمود، اصلا منافاتى با حمصى بودن و انتساب وى بحمص از بلاد شام ندارد و دور نيست كه اصل و نژاد او رازى و از اهل رى بوده و خودش حمصى شامى و يا برعكس استبعادى نيست كه خودش نخست نسبت بيكى از آنها داشته و عاقبت نسبت بيكى ديگر داشته باشد مثل مدنى و شيرازى بودن سيد على خان كه در ضمن عنوان خويزى خواهد آمد و نظائر آن بسيار است.

(ص ٦٦٣ ت و ١٢٦ هب و ٤٧٧ مس و ٢٤٩ ج ١ و ٦٠ ج ٣ ذريعة)

حموئى‌[١]

حموئى [ابراهيم بن سعد الدين محمد بن مؤيد ابى بكر]

ابراهيم بن سعد الدين محمد بن مؤيد ابى بكر بن محمد بن حموية بن محمد، جوينى معروف بحموئى و ابن حمويه، از بزرگان علماى عامّه و حفّاظ و محدّثين ايشان است، چنانچه هريك از پدر و جدّ ابراهيم و اكثر افراد اين‌

[١]- حموئى- بفتح اول و ضم و تشديد ثانى، منسوب بحمويه (بهمان حركة) ميباشد كه ديهى است در ناحيه غوطه دمشق و هم‌نام شخصى بوده در حدود قرن چهارم و پنجم هجرت كه علما و محدثين و عرفا و ديگر مردان نامى از خانواده وى (كه از خانواده‌هاى قديم هستند) برخاسته و هريك از ايشان بجهت انتساب باو، بحموئى معروف است اينك بعضى از ايشان تذكر داده ميشود و اينكه در كلمات بعضى از اجله، بعضى از افراد اين خانواده را بجوينى نيز موصوف دارند گويا بجهت انتساب اصل اين سلسله و يكى از اجدادشان ببلاد جوين بوده است.