ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٢٢٢ - دقاق حسن بن على
دعبلى اسمعيل بن على
- بعنوان ابو القاسم دعبلى در باب كنى خواهد آمد.
دعلجى
در اصطلاح رجالى عبد اللّه بن محمد بن عبد اللّه ميباشد و شرح حال و وجه نسبت موكول بعلم رجلل است.
دعوى غنيمة بن هبة اللّه
- مصطلح علم رجال و رجوع بدانجا نمايند.
دغشى
حسن بن عطية، حسين بن عطية، على بن ابراهيم، ابن عطا و جمعى ديگر از محدّثين ميباشد كه ترجمه حال و وجه لقب موكول بعلم رجال است.
دقاق[١]
دقاق حسن بن على
- (يا محمد) نيشابورىّ المولد و الموطن، دقّاق الشّهرة، ابو على الكنية، عالم عارف متألّه واعظ مفسّر، از اكابر عرفا ميباشد، جامع اصول شريعت و فنون طريقت بشمار ميرفت، درميان اين سلسله معروف بفصاحت و طلاقت، در بيان احاديث و اخبار صاحب دستى توانا، در تفسير و تأويل آيات قرآنيّه بصير و بينا، از جمله عادات معمولهاش مناجات و رازونياز علنى بوده است.
از كثرت شوق و ذوق و درد و گريه كه داشته او را شيخ نوحهگر ميگفتند، گويند خواجه عبد اللّه انصارى مناجات مشهورى خود را از كلمات اين عارف ربّانى اقتباس نموده است.
امام قشيرى معروف عبد الكريم بن هوازن آتى الترجمة داماد صاحب ترجمة و از تلامذه وى بود، بعد از وفات او مضطرب و گريانش در خواب ديد و گفت، مگر آرزوى برگشتن بدنيا دارى؟ گفت بلى، اما نه براى اينكه طالب دنيا هستم و يا بجهت اينكه بمنبر رفته و وعظ كرده باشم بلكه براى آنكه عصائى بدست گرفته و بهر كوچه و محلّه بروم و مردم را از عذاب الهى بترسانم و گويم نافرمانى حق نكنيد، با حق تعالى براستى و با خلق با
[١]- دقاق- (بر وزن بقال) بعربى دقيق (آرد) فروش ميباشد، بعضى از موصوفين و معروفين بهمين وصف را تذكر ميدهد و در اصطلاح رجالى، جعفر بن على بن سهل و حسن بن مثيل و عثمان و على بن احمد بوده و شرح حال ايشان موكول بدان علم شريف است.