ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٩٤ - حويزى ملا فرج اللّه بن محمد بن درويش بن محمد بن حسين بن حماد بن اكبر
سيد ماجد مدفون گرديد و بچند واسطه از مشايخ خود صاحب مستدرك است.
(ص ٤١٢ ت و ١٧٥ هب و ٣٨٦ مس و ٢٠١ لس و ٢٤٤ مط و ٤٢٦ ج ٢ و ٧٦ ج ٣ و ٩ و ٢٥ ج ٤ ذريعه و غيره)
حويزى ملا فرج اللّه بن محمد بن درويش بن محمد بن حسين بن حماد بن اكبر
- حويزى، عالم فاضل محقّق اديب شاعر كه با شيخ حرّ عاملى (متوفى بسال ١١٠٤ ه ق) و نظائر وى معاصر بود و تأليفات طريفه دارد:
١- ايجاز المقال فى معرفة الرجال كه جميع معاصرين و متقدّمين خود را ذكر كرده و داراى هشتاد هزار بيت بلكه زيادتر ميباشد. بفرموده رياض العلماء بنقل ذريعة حاوى رطب و يابس بلكه بفرموده روضات، حشو و فضولش بسيار ميباشد چنانچه اسماء مشهورين را مكررا ضبط كرده و هركسى را كه نامى از وى در كتب يا اخبار هست نگارش داده است، تا جائيكه اراذل و اجامر حتى شمر بن ذى الجوشن را نيز نوشته و گويد كه شمر هم از پدرش روايت ميكند ٢- تاريخ كبير ٣- تذكره عنوان الشرف كه به پنج علم نحو، تاريخ، عروض، قوافى و فقه شافعى مشتمل است ٤- تفسير ٥- ديوان شعر كه بزرگ است ٦- رسالهاى در حساب ٧- شرح تشريح الافلاك ٨- الصفوة در اصول بروش زبدة الاصول شيخ بهائى ٩- الغاية در منطق و كلام بروش تجريد خواجه ١٠- كلام كه كتاب بزرگى است در علم كلام و مشتمل بر هفتاد و سه فرقه ١١- المرقعة ١٢- مناسك شاه ورديه كه از تأليف آن در سال ١٠٩٤ ه ق فراغت يافته و در اين كتاب بكتاب ايجاز المقال فوق حواله و رجوع ميكند و از اينجا معلوم ميشود كه تأليف ايجاز پيش از اين تاريخ بوده است ١٣- منظومهايست در معانى و بيان.
وجه تسميه كتاب تذكرة عنوان الشرف مذكور آنكه روزى در مجلسى صحبت از كتاب عنوان الشرف الوافى بالفقه و النحو و التاريخ و العروض و القوافى تأليف شرف الدين مقرى نحوى (كه شرح حالش بعنوان شرف الدين اسمعيل مذكور خواهد شد) درميان آمد، ابتكار شرف الدين در طرز آن تأليف خود (بطورى كه در شرح حالش اشاره خواهيم كرد) مورد حيرت و شگفت حاضرين گرديد، ملا فرج اللّه نيز بدون ملاحظه آن كتاب همين كتاب را بهمان نمط تأليف و بتذكرة عنوان الشرف موسومش داشت. وفات ملا فرج اللّه