ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٧٧ - حموى ياقوت بن عبد اللّه
حمويه نام از غوطه دمشق است لكن ظاهر روضات آنكه حمّوئى گفتن فقط بجهت اوّل است نه بجهت انتساب به ديه مذكور زيرا كه ايشان از اهل جوين هستند و بهرحال حموئى گفتن بجهت نسبت ببلده حمى يا حماة نيست كه در آن حموى گويند چنانچه در زير مذكور خواهد شد. اما حموينى گفتن شيخ ابراهيم كه حرف پنجمين آن نون و آخرش نيز حرف يا باشد، چنانچه در هدية الاحباب همينطور نوشته شده، اصلا مأخذى ندارد و منافى قاعده نسبت است و شايد از اغلاط چاپخانه باشد.
(صد و نى و ص ١٢٧ هب و ٤٩ ت و ٤٥٨ ج ٥ اعيان الشيعه و ٦٧ ج ١ كمن)
حموئى سعد الدين محمد
- بهمين عنوان سعد الدين خواهد آمد.
حموى[١]
حموى ابراهيم بن عبد اللّه
- در باب كنى بعنوان ابن ابى الدم خواهد آمد.
حموى [ياقوت بن عبد اللّه]
ياقوت بن عبد اللّه، رومى الجنس، حموى المولد، بغدادى المسكن، شهاب الدين اللّقب، ابو عبد اللّه الكنية، از مشاهير ادبا و جغرافيين اسلامى ميباشد كه در كودكى اسير شد و بتاجر عسكر نامى انتقال يافت، از آنرو كه مولايش عسكر بىسواد بود و بجز امور تجارى بچيزى آشنائى نداشت او را بتحصيل علم و ياد گرفتن خط و كتابت بگماشت كه در امور تجارى معين و مددكار وى باشد اينك ياقوت از فرصت استفاده كرد، در آن اثنا مقدارى وافى از نحو و لغت اخذ نمود، بجهت تمشيت امور تجارى مولاى خود بشام و عمّان و نواحى آنها مسافرتها كرد، عاقبت بسال پانصد و نود و شش از هجرت آزاد و از قيد بندگى خلاص گرديد، پس در عمل كتابت اجير و مستخدم شد، بدان وسيله فوائد بسيارى از مراجعه بكتب متفرقه بدست آورد و در نتيجه اطّلاع از مطالب بعض كتابهاى خوارج، تعصّب مذهبى شديدى نسبت بعقائد اهل سنّت و جماعت در دلش
[١]- حموى- با دو فتحه، بنوشته روضات، منسوب بشهر حماة (بفتح اول) از بلاد شام ميباشد (در مقابل حمص و حلب) و زيبائى و خوبروئى مردمانش در اثر لطافت آب و هوا مشهور است. (سطر ١٠ ص ٩١ ت)