از هرطرف رو بدان قبله آمال آوردند، هركسى فراخور استعداد خود علوم متنوّعه را از استادان ماهر فرامى‌گرفتند. بالجمله خواجه در نتيجه عمل رصد، زيج ايلخانى معروف را بنام هلاكو خان نگارش داد و چند جدول هم كه در زيجهاى سابق نبوده در آن افزود و بهمين جهت اعتبار تمام يافت. مورّخين اروپا نيز موافق نقل معتمد، در سال هزار و شصت و سه از هجرت مطابق هزار و ششصد و پنجاه و دويم ميلادى در شهر لندن جدول عرض و طول بلاد را از روى همين زيج ايلخانى ترجمه و منتشر نمودند.

هزاران افسوس، از آن‌رو كه كمترين مدت رصد، سى سال تمام را كه يك دوره زحلى است لازم دارد و خواجه در شانزدهمين سال تأسيس رصدخانه وفات يافت، اينك عمل رصد و زيج ناتمام ماند، اگرچه صدر الدين، پسر بزرگ خواجه و بعد از فوت او نيز برادر كهترش اصيل الدين، عهده‌دار تكميل آن بوده‌اند لكن (جگرها خون شود تا يك پسر مثل پدر گردد) كم‌كم رصدخانه متروك شد تا در اين زمان، فقط اسمى بى‌مسمّى از آن باقى‌مانده همينقدر كه آن تلّ شمال غربى مراغه را رصد داغى (كوه رصد) مى‌گويند و بس، آن هيئت رصديّه نيز كه براى اين مرام عالى از اطراف و جوانب احضار شده بودند پس از مدتى بدون اخذ نتيجه بازگشتند. غياث الدين جمشيد كاشانى آتى الترجمة، كتابى در تكميل همين زيخ ايلخانى خواجه كه ناقص مانده بود تأليف نمود و بزيج خاقانى موسومش گردانيد. بارى خواجه علم منقول را از والد ماجد خود فخر الدين محمد بن حسن كه تلميذ فضل اللّه راوندى تلميذ سيد مرتضى علم الهدى بوده و ديگر اجلّه اخذ كرد، از ابن ميثم بحرانى، شارح نهج البلاغه نيز تفقّه نمود، در حوزه درس فقهى محقّق حلّى نيز حاضر ميشد و مذاكرات ايشان در مسئله استحباب تياسر در قبله عراقى مشهور ميباشد. معقول را نيز از قطب الدين مصرى، كمال الدين يونس مصرى، فريد الدين داماد، شيخ معين الدين سالم بن بدران مصرى معتزلى و ديگر فحول فريقين اخذ نمود، علّامه حلّى، قطب الدين شيرازى، بلكه ابن ميثم بحرانى مذكور و ديگر اساتيد فريقين نيز از تلامذه معقولى خواجه بودند. حوزه درس خواجه داراى شكوهى خاصّ و عظمتى مخصوص و قبله آمال‌