و مذهب شما بهتر است،اكنون مؤدى است با اين كه ديدى از دوزخ و طريقت ما مؤدى است با امن و راحت.اكنون بنگرى تا كدام بهتر است؟آنگه بر سبيل تهديد گفت به صورت امر [١]: اِعْمَلُوا مٰا شِئْتُمْ ،هرچه خواهى بكنى كه جزا به دنبال آن است و مهمل فرونخواهند گذاشتن.و مثله قوله-عليه السلام:

اذا لم تستح فاصنع ما شئت ،و

قوله عليه السلام: احبب من احببت فانك مفارقه و اصنع ما شئت فانك مجزى به. معنى اين‌همه نهى است،يعنى مكن هرچه خواهى كه آنگه مؤدى بود با هلاك و وبال [٢]،آنگه مؤكد كرد اين تهديد را به قوله: إِنَّهُ بِمٰا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ،كه او بينا و داناست به آنچه شما مى‌كنى تا به سزا [٣]جزاى هريك [١٦٥-پ]بدهد.گفتند:آيت در ابو جهل آمد و عمار ياسر.

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِالذِّكْرِ لَمّٰا جٰاءَهُمْ ،گفت:آنان كه كافر شدند به قرآن چون به ايشان آمد.آنگه در خبر«ان»خلاف كردند،بعضى گفتند:محذوف است و التقدير:ان الذين كفروا بالذكر كفروا باللّٰه،آنان كه به قرآن كافر باشند،به خداى كافر باشند براى آن‌كه چون به تنزيل او ايمان ندارند،به منزل تنزيل ايمان ندارند.و گفتند محذوف اين است كه:ان الذين كفروا بالذكر لما جاءهم هلكوا به و شقوا، ايشان هالكند و شقى.و گفتند: أُولٰئِكَ يُنٰادَوْنَ خبر اوست و اگرچه از و دور- افتاد،و اين صحيح باشد.و قول آن‌كس كه گفت: وَ إِنَّهُ لَكِتٰابٌ عَزِيزٌ در جاى خبر اوست،بعيد است.براى آن‌كه او جمله‌اى است بيگانه و در وى ضميرى نيست عايد با مبتدا،پس اين مستقيم نباشد،و قولهاى اول معتمد است. وَ إِنَّهُ لَكِتٰابٌ عَزِيزٌ ،و اين قرآن كتابى است عزيز.در معنى او خلاف كردند:

بعضى گفتند:معنى آن است كه معجز است و منيع ازآن‌كه كسى مانند او تواند آوردن،چنان كه گفت: قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلىٰ أَنْ يَأْتُوا [٤]-الآية.و گفتند:عزيز است به اعزاز از خداى تعالى او را و حفظ آن از تغيير و تبديل.عبد اللّٰه عباس گفت:كريم است.مقاتل گفت:منيع است از شيطان.سدى گفت:مخلوق و مختلق [٥]نيست و فروبافته [٦].

[١] .آج،ما،گا،لا،آد افزوده:كه.

[٢] .لا:آنگه مزد تو به تو رسد.

[٣] .آج،ما:سزاى.

[٤] .سورۀ بنى اسرائيل(١٧)آيۀ ٨٨.

[٥] .ما:مختلف،گا:مخلق.

[٦] .آ،ج،ما،لا:فرا بافته.