روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٥ - ترجمه
امروز پاداشت دهند هر نفسى را به آنچه كرده باشد،ظلم نيست امروز،كه خداى زود شمار است.
بترسان ايشان را روز قيامت،آنگه كه دلها به نزديك گلوها باشد فروبرندگان،نباشد ظالمان را از خويشى و نه شفاعت خواهى كه اجابتش كنند.
داند خيانت چشمها و آنچه نهان دارد دلها.
و خداى حكم كند به حق و آنان كه مىخوانند آن را كه فرود اوست حكم نكند به چيزى خداى [١]شنوا و بينا[ست] [٢].
قوله تعالى: حم ،اهل كوفه خواندند الا حفص و ابن ذكوان:حم،به امالت «حا».باقى قرأ به تفخيم خواندند بىامالت به«حا»ى مفتوح.بعضى گفتند:موضع او نصب است به فعلى مقدر،و التقدير:اتل حم،و گفتند:موضع او جر است بالقسم.
عكرمه روايت كرد از رسول-عليه السلام-كه او گفت:حم،نامى است از نامهاى خداى تعالى و اين از كليدهاى خزاين خداست-جل جلاله.
عبد اللّٰه عباس گفت:حم اسم اللّٰه الاعظم،حم،نام مهترين خداى است عز و جل [٣].و عكرمه گفت از عبد اللّٰه عباس كه[او گفت] [٤]:«الر»،«حم»و «نون»،چون جمع كنى،«الرحمن»باشد.والبى گفت از و كه:«حم»قسم است كه خداى سوگند ياد كرد [٥]به او.قتاده گفت:نامى از نامهاى قرآن است.مجاهد گفت:فاتحت سورت است.قرظى گفت:خداى قسم ياد كرد به حلم و ملكش كه عذاب نكند آن را كه از دل بگويد:لا اله الا اللّٰه،به اخلاص.عطاء الخراسانى
[١] .ما،لا:افزوده:كه خداى.
[٢] .از ما و لا،افزوده شد.
[٣] .ما:تعالى علوا كبيرا.
[٤] .از ما،افزوده شد.
[٥] .ما،گا،لا،آد:خورد.