يَلْبَسُونَ مِنْ سُندُسٍ وَ إِسْتَبْرَقٍ مُتَقٰابِلِينَ ،مى‌پوشند جامه‌هاى[٢٣٤-پ]سندس و آن جامه‌هاى ديباى [١]لطيف ناعم رقيق باشد.و استبرق و ديباهاى ثخين ستبر.

مُتَقٰابِلِينَ ،روى به روى كرده.

كَذٰلِكَ وَ زَوَّجْنٰاهُمْ ،همچنين،يعنى چنان كه اكرام كرديم ايشان را به انواع كرامت از طعام و شراب و لباس،همچنين اكرام كرديم ايشان را به جفتانى و زنانى از حور العين.و حور،جمع احور و حوراء [٢]باشد،و آن،آن بود كه سپيدۀ چشمش به غايت سپيد بود و سياهه [٣]به غايت سياه.و عين،جمع اعين و عيناء،و آن فراخ چشم بود،و افعل صفت مرد باشد و فعلاء صفت زن بود،و فعل،جمع هر دو بود.و عين،بر وزن فعل است و از قياس فعل مى‌بايد،الا آن است كه براى مجاورت«يا»ضمت «عين»را كسر [٤]دادند تا مناسب باشد.

مجاهد گفت:زنانى باشند بجمال و سپيدى و پاكيزگى بحدى كه چشمها در اينان بماند،پندارى اصل كلمت من حار يحار،حيرة گرفت.و در خبر است كه از بالاى چند حله كه پوشيده باشد مغز استخانش [٥]در اندامش بتوان ديدن،و از صفاى اندام ايشان هركه در ايشان نگرد،روى خود در اندام ايشان بيند چنان كه در آينه بيند.گفت:دليل اين تأويل قرائت عبد اللّٰه مسعود [٦].و زوجناهم بعيس عين،اى، ببيض [٧]واسعات العيون،و در مصحف او چنين است.

ابو هريره روايت كرد كه،رسول-عليه السلام-گفت:

مهور الحور العين قبضات التمر و فلق الخبز ،گفت:مهرهاى [٨]حور العين،مشتهاى خرما باشد و پاره‌اى نان كه به درويش دهند.و در خبرى ديگر:

ما تساقط من الخوان مهور الحور العين ،آنچه از خوان بيفتد و بريزد مهر [٩]حور العين باشد.آنگه دو تأويل گفتند اين خبر را:يكى آن‌كه به صدقه بدهد،يكى آن‌كه برچيند و بخورد [١٠]تكبر و ترفع را.و در خبرى ديگر:

اخراج القمامة

[١] .لا:ديباج.

[٢] .اساس:حور،به قياس با نسخه ما،تصحيح شد. حوراء.

[٣] .گا،لا،آد:سياهى.

[٤] .گا،آد:با كسره كردند،لا:به كسر دادند.

[٥] .آج،گا،لا،آد:استخوانش.

[٦] .آج،ما،گا،لا،افزوده:است.

[٧] .ما:تبيض.

[٨] .آج:كاوين،آد:مهور العين.

[٩] .لا،آد:مهور.

[١٠] .آج،ما،گا،لا،آد،افزوده:ترك.