مدنيان و شاميان خواندند:بما كسبت،بى«فا»،بر آنكه [١]«ما»موصوله باشد.و اهل عراقين با«فا»خواندند،«فبما»،بر آنكه«ما»جزا باشد اعنى«ما»ى اول.و «ما»ى دوم [٢]مصدرى باشد،اى فبكسب ايديكم. وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ ،آنگه بازنمود كه نه هرچه تو كنى،من آن را جزا كنم،چه بيشتر آن باشد كه عفو كنم و از آن - درگذرم.

رسول-عليه السلام-گفت:

ما من اختلاج عرق و لا خدش عود و لا نكبة حجر الا بذنب و لما [٣]يعفوا الله اكثر ،گفت:هيچ رگى نباشد كه بجهد كسى را و نه چوبى اندام او بخراشد و نه پاى[١٩٠-پ]او به سنگ درآيد [٤]الا به گناهى،و آنچه خداى عفو كند بيشتر است.

ابو سخيله [٥]روايت كرد از اميرالمؤمنين -عليه السلام-كه گفت:خبر دهم شما را به فاضل‌تر آيتى در كتاب خداى-جل جلاله-قوله: وَ مٰا أَصٰابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِمٰا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ .آنگه گفت:اين آيت را تفسير كنم چنان كه رسول كرد براى من. مٰا أَصٰابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ ،يعنى:

من مرض او عقوبة او بلاء. [٦]فى الدنيا. فَبِمٰا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ ،و الله اكرم من ان يثنى العقوبة عليكم فى الآخرة وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ ،و ما عفا الله عنه فى الدنيا فالله احلم [٧]من ان يعود فى شىء قد عفا عنه ،گفت:

هرچه به شما رسد از نكبتى [٨]و بيماريى و عقوبتى و بلايى [٩]،آن به كردۀ دست شماست،و خداى از آن كريم‌تر است كه بنده‌اى را در دنيا به گناهى عقوبت كرد [١٠]،عقوبت بر او مثنى كند در آخرت.و از ايشان [١١]عفو كند خداى.و آنچه خداى عفو كرد از آن،خداى تعالى حليم‌تر از آن است كه با سر گناهى شود كه عفو كرده باشد از آن.

حسن بصرى گفت:در نزديك عمران بن الحصين رفتم تا او را بپرسم از بيمارى كه او را بود سخت.يكى از آن حاضران گفت:سبب اين بيمارى تو از چيست؟

[١] .لا:براى.

[٢] .گا،آد،افزوده:ماى.

[٣] .آج،ما،گا،آد:ما.

[٤] .گا،لا،آد:برآيد.

[٥] .ما،گا:سليخه.

[٦] .ما:الم.

[٧] .آج:اعلم،گا:اعدل.

[٨] .لا،افزوده:و رنجى.

[٩] .آج،ما،گا،لا،آد،افزوده:در دنيا.

[١٠] .گا:كند.

[١١] .آج،ما،گا،لا،آد:بسيارى.