الاسلام،گفتند:ضمير راجع است با دين مسلمانى،يعنى تا بدانند كه دين مسلمانى حق است.و گفتند:مراد قرآن است،گفت:بدانى كه قرآن حق است و از قبل خداى است-جل جلاله-و گفتند:محمد است-صلى اللّٰه عليه و آله [١]. أَ وَ لَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ ،كفايت نيست اى محمد كه خداى تو گواه است بر همه چيزها؟و جار مجرور در جاى [٢]فاعل«كفى»است در محل رفع،و«انه»و ما بعده در محل نصب بوقوع الكفاية عليه.و«كفى»را دو مفعول بايد:مفعول اول محذوف است و تقدير اين است:أ و لم يكفك ربك [٣]كونه شهيدا على كل شىء.

آنگه گفت: أَلاٰ إِنَّهُمْ فِي مِرْيَةٍ ،ايشان يعنى كافران در شك‌اند از لقاء ثواب و عقاب خداى تعالى. أَلاٰ إِنَّهُ ،الا و خداى تعالى عالم است به همه چيزى و عالمى [٤]او به همه چيزها محيط است.و محيط در جاى ديگر به معنى قادر آمد،فى قوله: وَ اللّٰهُ مِنْ وَرٰائِهِمْ مُحِيطٌ [٥]،يعنى در قبضۀ قدرت اواند،ازآنجا بيرون نتوانند شدن.پس [٦]دو معنى دارد:يكى عالمى،يكى قادرى،و در عالمى فرمود: ...وَ أَنَّ اللّٰهَ قَدْ أَحٰاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْماً [٧].

[١] .ما،لا:عليه السلام.

[٢] .لا:به جاى.

[٣] .آج:أ و لم يكف ربك،ما،لا،آد:أ و لم يكف بربك.

[٤] .گا،آد:علم.

[٥] .سورۀ بروج(٨٥)آيۀ ٢٠.

[٦] .آج،ما،گا،افزوده:او.

[٧] .سورۀ طلاق(٦٥)آيۀ ١٢.