روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣١٣ - ترجمه
رسول.آيت در بنو اسد آمد و قصت آن در سورة الحجرات گفته شود-انشاءالله تعالى.و گفتند:عمل خود باطل مكنى به عجب و ريا.
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللّٰهِ ،گفت:آنان كه كافر شدند و مردم را از ره خداى منع كردند،آنگه بر كفر اصرار كردند تا مرگ به ايشان آمدن، فَلَنْ يَغْفِرَ اللّٰهُ لَهُمْ ،خداى نيامرزد ايشان را.گفتند:[٢٨٣-پ]مراد به آيت،كشتگان روز بدراند.
آنگه مؤمنان را گفت: فَلاٰ تَهِنُوا ،نگر [١]!تا ضعيف نشوى و مردم را با صلح دعوت بكنى [٢]در آن حال كه شما بلندتر و غالبترى به حجت، وَ اللّٰهُ مَعَكُمْ ،و خداى با شماست.اين هر دو«واو»،حال است. وَ لَنْ يَتِرَكُمْ أَعْمٰالَكُمْ ،اى،لن ينقصكم ثواب اعمالكم،و عمل شما،يعنى جزاى عمل شما از شما بازنگيرد و ظلم و نقصان نكند،بل ثواب دهد شما را برآن و زيادت كند از فضل خود،يقال:و تره حقه اذا نقصه،و منه
قول النبى-صلى الله عليه و آله-: من فاتته صلاة العصر فكانما وتر ماله و اهله ،اى ذهب بهما ظلما.
آنگه مردم را وعظ كرد و ذم دنيا گفت در ايشان،گفت: إِنَّمَا الْحَيٰاةُ الدُّنْيٰا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ ،زندگانى اين سراى نزديكتر بازيچۀ كودكان است و بازى جوانان، وَ إِنْ تُؤْمِنُوا وَ تَتَّقُوا ،و اگر شما كه مكلفانى ايمان آرى و پرهيزگار شوى،مزد شما بدهد خداى تعالى، وَ لاٰ يَسْئَلْكُمْ أَمْوٰالَكُمْ ،و از شما مالى نمىخواهد به مزد اين هدايت و بيان،چنان كه گفت: مٰا أُرِيدُ مِنْهُمْ مِنْ رِزْقٍ [٣]-الآية.و گفتند: وَ لاٰ يَسْئَلْكُمْ ،يعنى رسول-عليه السلام-از شما مزدى نمىخواهد بر اداى رسالت،چنان كه گفت: قُلْ مٰا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَ مٰا أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ [٤].
إِنْ يَسْئَلْكُمُوهٰا ،چه اگر خواهد از شما مالهايتان، فَيُحْفِكُمْ ،و الحاح و مبالغت كند بر شما، تَبْخَلُوا ،بخل كنى بر او،و گفتند:لا يسألكم اموالكم،بل امواله،از شما مالهاى شما نمىخواهد،بل مال اوست كه جمله به شما داد،آنگه اندكى مىخواهد از آن.و بخل،منع واجب باشد براى آن اسم ذم است و در جاى ذم به كار دارند.و گفتند:اگر خواهد و جمله خواهد،براى آنكه حقوقى هست خداى و رسول را در
[١] .گا،آد:نگريد.
[٢] .ما:نكنى،گا،لا،آد:نكنيد.
[٣] .سورۀ ذاريات(٥١)آيۀ ٥٧.
[٤] .سورۀ ص(٣٨)آيۀ ٨٦.